Categories: Eski Kültürler

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 16

RACINE BAYAZIT 1672

Sultan’ın Çeşmesi, Achille Befani Formis (1832-1906), 1877 Napoli Güzel Sanatlar Sergisi’nden satın alınmış.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Museo e Real Bosco di Capodimonte, Napoli, 2019.

  • Fransız yazar Jean-LucRacine’in (1639-1699), 1672 yılında oynanmış ve yayınlanmış Bayazıt (Bajazet) adlı tragedyasına yazmış olduğu önsözler bize çok şey söylüyor.
  • Önce yazdığı tarihe bakalım ve değerlendirme yaparken bunu dikkate alalım: İnebahtı Deniz Muharebesi’den (1571) yüzyıl sonra, İkinci Viyana Kuşatması’ndan (1683) önce.
  • Racine, Osmanoğulları’ndan Atalide ve Şehzade Bayazıt’ı (IV. Murat’ın oğullarından biri) özü sözü doğru, asil kişiler olarak betimliyor. Onlar, birbirlerini seven ve ölümü göze alarak dürüst davranan kişilerdir.
  • Yazar bu tragedyanın Osmanlı Sarayı’nda geçen gerçek bir macera olduğunu öne sürüyor.
  • Halkın göreneklerinde hiçbir değişiklik yapmamaya ve Osmanlı İmparatorluğu Tarihi’ne aykırı düşmemeye özen gösterdiğini belirtiyor.
  • Racine, taze bir öykü yazdığını, otuz yıl önce Osmanlı Sarayı’nda geçen bir olayı anlattığını yazıyor.
  • Yazar, tragedyada kahramanlara karşı beslenen saygının, bizlerden uzaklaştıkları oranda arttığını vurgularken, ülke uzaklığının, zaman yakınlığını bir dereceye kadar giderdiğini savlıyor.
  • Fransız tiyatrosunda Türk kahramanların, çağdaş olmakla birlikte yücelik gösterdiklerini; oysa göreneklerinin büsbütün başka olduğunu; sarayda yaşayanlarla tanışlığın az olmasının onları başka bir çağda yaşayan insanlar gibi görmelerine yol açtığını söyledikten şöyle bir saptama yapıyor: “Atinalılar da Persleri az çok bu gözle görürlerdi.”

Yararlanılan Kaynak

Bayazıt, Racine, Cumhuriyet Dünya Klasikleri Dizisi, 1999.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Ticaret Hayatı 11 Hititler 2

MÖ 1650-1200   Eski Hitit mühür geleneği imparatorluk çağında da devam etmiş, yüzük ve düğme…

3 hafta ago

Tarihin Virajları ve Değişiklikler

“Eskiden Büyük Ağaçlıklı Yol, ardından Hinderburg Yolu, ondan sonra Stalin Yolu adını taşıyan Grundwaldzka, kısa…

3 hafta ago

Ticaret Hayatı 10 Hititler 1

MÖ 1650-1200     Asur Ticaret Kolonileri Çağı’nın son safhalarında, Anitta, şehir beylikleri halinde yaşayanların…

3 hafta ago

Urartular 12 Siyasi Durum 3

    Ekrem Akurgal’a göre, Hurriler’in ahfadı olan Urartuların kralları şunlardır:   Aramu      MÖ 860-840…

3 hafta ago

Elea’lı Zeno ile Zeno’nun Bilinci 5

    Zeno’nun Bilinci adlı romandan seçilmiş bazı Reductio ad absurdum örnekleri:   *“Benim yerime…

3 hafta ago

Ticaret Hayatı 9 Asur Ticaret Kolonileri Çağı 4

MÖ 1950-1750     Paranın, MÖ 7. yüzyılda Lidyalılar tarafından icat edildiği düşünülüyor. Asur para…

3 hafta ago