Categories: Eski Kültürler

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 16

RACINE BAYAZIT 1672

Sultan’ın Çeşmesi, Achille Befani Formis (1832-1906), 1877 Napoli Güzel Sanatlar Sergisi’nden satın alınmış.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Museo e Real Bosco di Capodimonte, Napoli, 2019.

  • Fransız yazar Jean-LucRacine’in (1639-1699), 1672 yılında oynanmış ve yayınlanmış Bayazıt (Bajazet) adlı tragedyasına yazmış olduğu önsözler bize çok şey söylüyor.
  • Önce yazdığı tarihe bakalım ve değerlendirme yaparken bunu dikkate alalım: İnebahtı Deniz Muharebesi’den (1571) yüzyıl sonra, İkinci Viyana Kuşatması’ndan (1683) önce.
  • Racine, Osmanoğulları’ndan Atalide ve Şehzade Bayazıt’ı (IV. Murat’ın oğullarından biri) özü sözü doğru, asil kişiler olarak betimliyor. Onlar, birbirlerini seven ve ölümü göze alarak dürüst davranan kişilerdir.
  • Yazar bu tragedyanın Osmanlı Sarayı’nda geçen gerçek bir macera olduğunu öne sürüyor.
  • Halkın göreneklerinde hiçbir değişiklik yapmamaya ve Osmanlı İmparatorluğu Tarihi’ne aykırı düşmemeye özen gösterdiğini belirtiyor.
  • Racine, taze bir öykü yazdığını, otuz yıl önce Osmanlı Sarayı’nda geçen bir olayı anlattığını yazıyor.
  • Yazar, tragedyada kahramanlara karşı beslenen saygının, bizlerden uzaklaştıkları oranda arttığını vurgularken, ülke uzaklığının, zaman yakınlığını bir dereceye kadar giderdiğini savlıyor.
  • Fransız tiyatrosunda Türk kahramanların, çağdaş olmakla birlikte yücelik gösterdiklerini; oysa göreneklerinin büsbütün başka olduğunu; sarayda yaşayanlarla tanışlığın az olmasının onları başka bir çağda yaşayan insanlar gibi görmelerine yol açtığını söyledikten şöyle bir saptama yapıyor: “Atinalılar da Persleri az çok bu gözle görürlerdi.”

Yararlanılan Kaynak

Bayazıt, Racine, Cumhuriyet Dünya Klasikleri Dizisi, 1999.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Bir Göç Öyküsü-Kırgızlar 3 / Manas Destanı

  Manas Destanı’nın devri hakkında araştırmacılar farklı görüşlere sahiptir (Hocamız Prof. Dr. Ahmet Taşağıl, kesin…

2 gün ago

Japonya 47 Hiroşima

  Hiroşima’ya bir uranyum bombası, Nagazaki’ye ise ondan daha güçlü bir plütonyum bombası atılmıştı. Bu…

2 gün ago

Kars 15 Kars Kalesi 1

  Bir söylenceye göre temelleri Urartular zamanında atılmıştır. Dik yamaçlı bir tepe üzerindeki Kars Kalesi,…

2 gün ago

Japonya 46 Şinto 3, Şizo, Kami

  Şinto, Tanrıların Yolu anlamına gelir. Esas olarak Kami denen doğa tanrılarına tapma ile ilgilidir.…

5 gün ago

Bir Göç Öyküsü-Kırgızlar 2 / Van-Erciş-Ulupamir

      Manas Destanı 400 bin mısradan oluşan çok uzun bir destan. Kırgızlar arasında…

1 hafta ago