Jiayuguan şehrinde, Xincheng’de Wei ve Jin Hanedanı dönemine (220-420) ait, Bir Numaralı Mezar kazısında bulunan ulak dekorlu tuğlanın yeniden yapımı.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Gansu Bölge Müzesi, 2018.
Batı Jin dönemine ait, insan figürleri, kuşlar ve mimari ögelerle süslenmiş seladon kap.
Çin’de ilk seladon yapımına Han Sülalesi (MÖ 202-MS 220) zamanında başlanmış, gri-maviden yeşile kadar uzanan bir renk gamı elde edilmiştir (1). Çömleklerin kaplandığı gri-yeşil sıra seladon adı verilir (2).
Bu tür kapların ölü küllerinin saklanmasında kullanıldığı biliniyor. Kapağı dağa benzetilmiş. Antik çağın sonlarında ölülerin ruhlarının dağlarda yaşadığına inanılırdı (3). Ayrıca doğaüstü varlıklar ile ölümsüz varlıklar da dağları mesken tutardı (4).
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Ancient Chinese Ceramics Gallery, Shanghai Museum, 2018.
Batı Jin dönemine tarihlenen aslan biçimli seladon, kötü ruhları kovmakta kullanılan kap (Bixie).
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Ancient Chinese Ceramics Gallery, Shanghai Museum, 2018.
Luoyang şehrindeki kazıda bulunan Batı Jin Hanedanı dönemine tarihlenen boyalı kil figürin.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Gansu Bölge Müzesi, 2018.
Jin Hanedanı (Western and Eastern Chin Dynasty) 265-420
Batı Jin Hanedanı 265-316
Doğu Jin Hanedanı 317-420
Savaşın kol gezdiği bir ortamda şiirde patlama yaşandı. Siyaset adamlarından bazıları aynı zamanda başarılı birer şairdiler. Simya konusunda en eski kitap 2. yüzyılda yazıldı; 4. yüzyılın başında ölümsüzlüğe ulaşma sanatı üzerine bir kitap yayınlandı; ölümsüzlük iksirlerine takıntı oluştu. Bu dönem, sonradan sayısız masallara ve efsanelere konu oldu (5).
Bedensel çalışma ile dolaylı olarak temas etmeyi bile aşağılayıcı sayan mandarinler gitgide köhne ve yoz bir kast haline geldi. Bunlar, hiçbir zaman böyle faaliyetlerle uğraşmadıklarını kanıtlamak için el tırnaklarını aşırı uzatıyorlardı.
Batı Jin imparatorları hem kendi memurlarının hem de imparatoriçe ailelerinin inatçı muhalefetiyle karşılaştılar. İnsanları yeteneklerine göre değil toplumsal konumlarına bakarak atamak yeniden izlenen yöntem oldu. Bir dizi taht mücadelesi 291-305 yılları arasında iç savaşa yol açtı. Güney Çin’in büyük bölümünü kapsayan Doğu Jin Hanedanı 317’de kuruldu. Bu dönem önemli sayıda Çinli, Çin’in orta bölgelerinden güneye göçtü. Ama Doğu Jin hükümdarları pek az nüfuza sahipti; askeri güç kraliyet ailesinden olmayan kişilerin elindeydi. Bir dizi isyan çıktı ve General Liu Yu tahtı ele geçirince hanedanın sonu geldi (6).
Kahverengi benekli koç biçimli seladon, Doğu Jin Hanedanı döneminden günümüze ulaşmış ve Shanghai Müzesi’nde sergileniyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2018.
Wei ve Jin Hanedanları döneminin (220-420) en önemli ressamının Gu Kaizhi (344-405) olduğu kabul görür. Kendisi Doğu Jin Hanedanı topraklarında dünyaya gelmiştir (7). Ona, “Çin Resminin Babası” denir. Görüntüyü değil kişilerin karakteri ve ruhunu da yakalayabilen meşhur bir portre ressamıydı. Portre yapmanın kurallarını koyan kişi olmuştur. Giysinin çok önemli olmadığını söylemiş; eserin ruhunu gözlerdeki ifadenin vereceğine dikkat çekmiştir. Resim sanatı hakkında üç kitap yazmıştır. Yaptığı resimlerin içeriğinin Taocu olduğu düşünülür (8).
Yararlanılan Kaynaklar
(1) Çin Seladonları ve Porselenleri, Sadberk Hanım Müzesi, Aksoy Matbaacılık, 1089. Sayfa 111.
(2) Çin İmparatorluğu, Philip Steele, İş Bankası Kültür Yayınları, 2012. Sayfa 41.
(3) Çin Simgeleri Sözlüğü, Wolfram Eberhard, Kabalcı Yayınları, 2000. Sayfa 88-90.
(4) The Arts of Ancient China, The Metropolitan Museum of Art.
(5) Kısa Çin Tarihi, Gordon Kerr, Say Yayınları, 2021. Sayfa 51.
(6) A.g.e., sayfa 52.
(7) keatschinese.com
(8) britannica.com
Leave A Reply