Çin 174 Edebiyat 7 Okuduklarım 3

• Pirinç adlı romanın yazarı, Su Tong, İstanbul Kitap Fuarı’na da gelmişti. Romanı, 20. yüzyılın başlarında geçiyor. Pirincin akla gelmeyecek çeşitli kullanımlarını gözü pek bir dille anlatarak bizi şaşırtıyor, büyülüyor.

Pirinç, Su Tong, Can Yayınları, 2007. 246 sayfa.

• Şangay’da geçen, milliyetçi-komünist çatışmasını yansıtan, yazarını dünya çapında üne kavuşturan ve Goncourt Ödülü’nü kazandıran bir kitap: İnsanlık Durumu, André Malraux, İletişim’den. Ali Berktay çevirisi, 320 sayfa. Mutlaka okunmalı diye düşünüyorum.
• Çin’de kadınlık hallerinin çok güzel anlatıldığı Lisa See’nin Kar Çiçeği ve Sırlar Yelpazesi, adetler, özel günler, “eşiği yüksek evler”, erkek evlat-kız çocuk, “yeminli kız kardeşler”, Taiping Ayaklanması gibi çeşitli konulara değinen zengin bir roman. Ayrıca Ufuk Boran Kaptan gibi iyi bir çevirmen ve Fulya Tükel gibi yetkin bir düzeltmenin emeği ile keyifle okunabiliyor.

Kar Çiçeği ve Sırlar Yelpazesi, Lisa See, Can Yayınları, 2005. 363 sayfa.

• Çin doğumlu Ha Jin (1956-), doktora sonrası ABD’ye yerleşti ve İngilizce yazmaya başladı. Üniversitede İngilizce profesörü. Ben Bekleyiş adlı kitabını okudum. Bu kitabı ile 1999’da Amerikan Ulusal Kitap Ödülü’nü, 2000 yılında ise PEN/Faulkner Ödülü’nü almış. Bir aşk hikayesini, günlük hayatın zengin ayrıntılarıyla, mizahi bir tonla, incelikle anlatmış.

Bekleyiş, Ha Jin, Epsilon Yayıncılık, 2001. 358 sayfa.

• Çin edebiyatının en önemli ve en ünlü distopik yapıtı sayılan Kedi Gezegeni, Lao She’nin (1899-1966) eseri. Ülkesinin 1930’lardaki başarısızlıklarına, afyon kullanımına, eğitime ve kadınların durumu gibi sorunlara getirdiği eleştiriler, Japonların düşmanlıklarını keskin bir mizahi anlatımla kaleme almış. Duruma çok üzüldüğü belli, Kültür Devrimi döneminde (1966-1976) intihar etmiş. Bilimkurgu özellikleri ön planda olmayan eseri severek okudum, bilimkurgu pek sevmem çünkü, ama Çin edebiyatında özellikle son yıllarda bilimkurgu eserler çok ilgi görüyormuş.

Kedi Gezegeni, Lao She, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2023. 207 sayfa. Çince aslından çevirenler: Giray Fidan ve Tang Guozhong.

Çin’in Başarısız Dönemine Deneysel Bir Tepki, İlkiz Taşdelen, Cumhuriyet Kitap, 2 Mart 2023.