Yunanistan’ın Midilli Adası’nda, merkez Mytilini’de, mübadil semti Epano Skala’da faşizme karşı duruş..
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2025.
Siyah ırka karşı yapılan zulmün zirveye ulaştığı Amerikan İç Savaşı döneminde, beyaz ırkın kim beslediği, aşağıladığı tek ırk silahlar değildi. Bu kin ve aşağılama melez çocuklara, melez çiftlerin melez çocuklarına, bir melezle bir beyazın çocuğuna kadar uzanıyordu. Kişinin damarlarında bir damla bile siyah kan dolanıyorsa aranıp bulunur ve ona acı çektirmeden tatmin olunmazdı. İlk bakışta bir beyazdan farksız, soyunda siyah ırktan yalnızca bir kişi bulunan bir melezi dahi bulabiliyorlardı. Gözleri, bembeyaz derinin içine saklanmış o ufacık siyah pigmenti kaçırmıyordu.
Gölgeye Övgü, Cuniçiro Tanizaki, İthaki Yayınları, 2024. Sayfa 57.
“Ona meydan okuyacak cesaret hiçbirinde yoktu. Onun yerine, boyun eğiyorlardı çünkü o güçlüydü; öte yandan o güçlüydü çünkü kasaba halkı boyun eğiyordu.”
Gözleri Tanrı’yı Seyrediyordu, Zora Neale Hurston, İthaki Yayınları, 2021. Sayfa 54.
Kültür, somut pratiklerle, nesnelerle, bedenlerle, mekanlarla, teknolojilerle iç içe geçtiği için maddeseldir. Kültür, gündelik yaşamın, nesnelerin, bedenlerin, teknolojilerin ve mekanların içinde kurulur; bir yaşam biçimidir. Kültür, değerlerin, tarzların, davranışların bir sonraki kuşağa genetik olmayan yollarla aktarımıdır, denir. Kültürün geleceği belirlediğine, ancak değiştirilebilirliğine, siyasal mücadeleyle şekillendirilebileceğine işaret edilir.
“Her faşist zaferin arkasında bastırılmış bir devrim vardır” sözü, Walter Benjamin‘e atfedilir. Bu ifade, faşizmin toplumsal hafızayı silme, tarihi yeniden yazma, kayıp devrimin içindeki gelecek umudunu unutturma çabasının mantığını da açıklar. Faşist rejim, yalnızca zorla değil, kültür savaşlarıyla ayakta kalmanın ötesinde, geleceğini güvence altına almayı amaçlar. Bugünü de ona göre biçimlendirir. İşte bu yüzden kültür savaşları çok önemlidir.
Faşizm ve Kültür II, Ergin Yıldızoğlu, Cumhuriyet, 10 Temmuz 2025.
“Yüreği ne faşist karası ne de kızıldır, yalnızca umudun rengindedir, çok yeşildir.”
Romain Gary, Dominique Bona, Tefrika Yayınları, 2017. Sayfa 188.
“Artık faşistin ne olduğunu tanımlamak da kolay değil; faşist eskimiş bir sıfat haline geldi, çoğu kez uygunsuz, zorunlu olarak belirsiz.”
Yarınki Yüzün Birinci Cilt, Javier Marias, Metis Yayınları, 2024. Sayfa 54.
Leave A Reply