Kosova 10

Miloseviç, 1990 yılı boyunca Büyük Sırbistan idealini işledi. Karadağlılar bir Sırp boyu idi. Makedonya’nın tamamı, Bosna-Hersek’in büyük bölümü, Hırvatistan’ın Dalmaçya kıyıları ve bazı diğer bölgeleri Büyük Sırbistan’a dahildi. Miloseviç, Hırvatlar için “faşist vampirler” diyor, Tito’yu da “hain ve katil bir Hırvat” olarak anıyordu. Oysa Tito, Birinci Dünya Savaşı öncesinde Avusturya-Macaristan ordusunda askerken Sırbistan’a karşı savaşmayı reddettiği için hapis yatmıştı.
Miloseviç, Yugoslavya’dan bağımsızlık ilan eden Hırvatistan, Slovenya ve Bosna-Hersek’e, ayrılışlarını engellemek için, ordu yolladı; bu ülkelerdeki Sırpları da silah başına çağırdı. Yalnızca Bosna savaşında 250 bin kişi öldü.
1991’de Arnavut ayrılıkçılar Kosova’da cumhuriyet ilan etti, sadece Arnavutluk onları tanıdı.
Miloseviç, 15 Temmuz 1997’de parlamento tarafından Yugoslavya Devlet Başkanı seçildi.

UÇK 1997’de Sırp karakollarına ve resmi kurumlara yönelik saldırılar başlattı. Kosova Kurtuluş Ordusu UÇK adlı aşırı milliyetçi ve saldırgan örgüt, 90’lı yılların sonunda hızla güçlendi. Örgüt, Büyük Arnavutluk hayalini kurduğu için mücadelesini Kosova ile sınırlı tutmayıp, Makedonya’nın da bütünlüğünü tehdit ediyordu. UÇK, Arnavutların bulunduğu her yerde var olmaya çalışıyor. Örgütün lideri Haşim Taçi (1968-) idi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2018.

Miloseviç, Kosova’da Arnavutların ayaklanmasını bastırmak için Şubat 1998’de bölgeye birlikler gönderdi. Özel Operasyonlar Birimi ya da Kızıl Bereliler adı verilen, siyah üniformalar giyenler 90’ların başında Hırvatistan, Bosna ve Kosova’da savaşan yarı sivil güçlerdi. Üyelerinin önemli bir kısmı sonradan savaş suçlarından ötürü yargılandı.
Kosova’da olaylar patlak verince 1999’da Tiran yönetimi, soydaşlarına kapılarını sonuna kadar açtı. Makedonya ise, Kosovalı sığınmacılara kapılarını zaman zaman açıp kapattı, onların başka ülkelere, örneğin Türkiye’ye gönderilmesinde ısrarcı oldu. UÇK lideri Haşim Taci’nin Makedonyalı gençlere Kosova’da savaşa katılmaları çağrısı yapması Makedon yöneticilerin kaygılandırmıştı.
Bosna ve Kosova’da katliamları örgütlemiş olan Çetnik lider Arkan (Zeljko Raznatoviç) başlıca yardımı Sırbistan Ortodoks Kilisesi’nden almıştı. Büyük Sırbistan ideolojisinin savunucuları olan Çetnikler, paramiliter/yarı askeri Sırp güçlerine verilen addır. Çetnik hareketi, Sırp milletinin “tarihsel düşmanları”nı hedef alır ve Kosova’yı tüm Sırpların kutsal yurdu olarak tanımlar. Arnavutlar kadar olmasa da Türk azınlık da etnik temizlik şiddetine maruz kalmıştır. Kosova’daki kıyımın tek nedeni din değildi. Hem Bosna’da hem de Kosova’da kıyımın asıl sebebi toplumların etnik kimliğiydi.