Categories: Yemek Kültürü

Yemek Kültürü 26 Ekmek ve Yağ

  • Yunan’da Arkaik Dönem’de (MÖ 750-MÖ 480) arpa unundan yapılan ve maza denilen bir tür yufka ekmeği ön plandaydı. Ekmek de önceleri arpa unundan yapılmış, zamanla buğday arpanın yerini almıştır.
  • MÖ 4. yüzyılda Roma hakimiyetindeki toprakların büyük bölümünde tahıl yetiştirildiği, kızılca buğday unundan çörek ve ekmek yapıldığı bilinmektedir. Roma İmparatorluk Dönemi’nde (MÖ 30- MS 395) buğday, tahıllar arasında ön sıradadır. Mayalı ekmek yapılmaya, değişik ekmekler çarşı fırınlarında yapılıp halka satılmaya başlamıştır.

Vezüv Yanardağı’nın küllerinin değirmenleri, fırını ve hamur yoğurma tezgahı ile muhafaza ettiği Pompei’deki ekmek fırını. Köleler, bazen de eşekler tarafından çevrilen değirmenleri, 81 tane kömürleşmiş yuvarlak ve şekilli ekmeği ve modern standartlara uygun çalışma yerleşimi ile bu fırın çok özel. Pompei’de ekmek sadece fırınlarda değil, seyyar satıcılar tarafından da satılmakta imiş.
Fotoğraf: Pompeii Reconstructed, Archeo Libri

YAĞ

  • Kültepe tabletlerinde yağların, normal kalite yağ, iyi kalite yağ, birinci kalite yağ, kötü kalite yağ gibi kategorilere; susam yağı, zeytinyağı, domuz yağı, tereyağı gibi çeşitlere ayrıldığı görülür.
  • Yunan mutfağı neredeyse bütün yemeklerde zeytinyağı kullanmıştır.
  • Romalılar, tereyağını barbarlara özgü saymışlar, mutfaklarına sokmamışlardır. Bazı çörek ve yemeklerde içyağı ve domuz yağı kullanılmış, bunun dışında, soğuk ve sıcak tüm yemeklerde zeytinyağı kullanılmıştır. İmparatorluk Dönemi’nde (MÖ 30-MS 395) zeytinlikler geniş yer kaplar.
  • Günümüz İtalyan mutfağı yağ kullanımı açısından ikiye ayrılmaktadır. Kuzeyde tereyağı tercih edilirken, Güney İtalya’da günümüzde de zeytinyağı hakimiyeti devam etmektedir.

Yararlanılan Kaynaklar

Kültepe Tabletlerinde Geçen Yiyecek ve İçecekler, Dr. Murat Çayır, Aktüel Arkeoloji, Eylül-Ekim 2013.

Tarihin En Eski Yemek Kitapları, Prof. Dr. Muazzez İlmiye Çığ, Yemek ve Kültür, Sayı 3, 2005.

Antik Dönemde Beslenme, İnci Delemen, Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları, 2003.

Pompeii Reconstructed, Archeo Libri.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Japonya 42

  Japoncada, farklı anlamını taşıyan chigau aynı zamanda yanlış demektir. Japon toplumu özünde, farklı olanın…

2 gün ago

Kars 1 Yararlanılan Kaynaklar

  Türkiye’nin Kültür Mirası 100 Kale, Faruk Pekin, Hayri Fehmi Yılmaz, NTV Yayınları, 2008. Kars…

2 gün ago

Urartular 25 Urartu Takıları 2

  Yüzükler arasında en yaygın olan kalıpta dökülmüş bronz yüzüklerdi. Altın yüzüklere az rastlanmıştır. Bükülmüş…

2 gün ago

Trump Dönemi

  Ulusal düzeyde seçmenin oyunun çoğunluğunu alamamış ama delege sisteminden yararlanarak Başkan seçilmiş olan Donald…

6 gün ago

Sovyetler Birliği ve Malakanlar 4

  Malakanlar, inançları gereği mülkiyetin ortaklığına inanırlar. Başlangıçta mezhebe yeni giren herkes mallarını cemaate devretmek…

6 gün ago

Urartular 24 Urartu Takıları 1 Kemerler

  Üzerlerine çeşitli sahne ve desenlerin  ince bir işçilikle işlendiği kemerler Urartu mezarlarında bulunan en…

6 gün ago