Caravaggio (1571-1610) 1

Bir yerde okuduğuma göre Caravaggio biyografisi en çok yazılmış sanatçıymış. Ama ben de yakın zamanda Roma’da, daha önce de Napoli ve Malta’da hatta Vilnius’ta izini sürdüğüm için benim de yazasım var.

Çok renkli ve kısa bir hayatı olması cazip gelmiş olmalı yazarlara. Bana da çok beğendiğim ve çok karşılaşmış olduğum bir sanatçı hakkında yazmak cazip geldi.

Ayrıca elimde şu kaynaklar vardı:

Caravaggio, Giorgio Bonsanti, Scala, 2002.

Caravaggio, National Museum, Vilnius, Lithuania, 2026.

Caravaggio, Firdevs Candil Erdoğan, Hayalperest Yayınevi, 2023.

Ve Roma gezimde onu bir de Nazlı Birgen’den dinleme keyfi yaşamıştım.

Caravaggio, Milano’da doğdu. Asıl adı Michelangelo Merisi. Babası, Caravaggio Markizi Francesco Sforza’nın hizmetinde çalışıyor. Aile, Milano’daki veba salgınından kaçmak için 1576 yılında Caravaggio kasabasına taşınıyor.

Veba salgını, 16. yüzyılın ilk yarısında tüm Avrupa’da yaygındı. Milano’da ilk ciddi salgın 1570’li yıllarda görüldü. (17. yüzyılda Avrupa’yı etkisi altına alan, Kara Ölüm denilen veba salgını, Milano’da en azından diğer kentler kadar ağır yaşanmadı. Vebalıların evleri hemen karantinaya alınmış, hastalıklı ve sağlıklı bireylerin iletişimi kesilmişti.)

Sforza, Colonna ve Doria aileleri ressamın ailesinin yaşamında önemli bir yer tutmuş.

Ressamın babası ve onun babası vebadan ölüyor. Annesi de ölünce Caravaggio 13 yaşında Milano’da ressam Simone Peterzano’nun atölyesine çırak olarak giriyor. Buradaki eğitiminin ücretini karşılamak için aile bir arsa satıyor. Simone Peterzano, Tiziano’nun öğrencisi ve Maniyerist bir ressam. Caravaggio, Peterzano ile dört yıl çalışmış.

Maniyerizm (Mannerism), 1520–1600 yılları arasında, Yüksek Rönesans ile Barok arasında gelişmiş bir akım. Maniyerist ressamların (Parmigianino, El Greco gibi) eserlerinde insan figürleri normalden daha uzun ve ince çizilir; perspektif ve mekan bazen bilinçli olarak alışılmadık şekilde düzenlenir; pozlar karmaşık, yapay ve abartılıdır; renkler canlı ve beklenmedik kombinasyonlarda kullanılabilir. Amaç, doğayı birebir taklit etmekten çok, duygusal etki yaratmaktır. Maniyerist ressam, gerçekçi ve dengeli oranlardan ziyade abartılı biçimlerle sanatsal ifadeyi öne çıkaran ressamdır. Bu akım, klasik Rönesans‘ın kusursuz denge anlayışından bilinçli olarak uzaklaşmıştır. Caravaggio’nun eserlerinde de akımın bazı etkilerini (özellikle kompozisyon ve renklerde) göreceğiz.