Geziler

Kosova 15

AB’nin Sırbistan’a tam üyelik için Kosova sorununa kesin çözüm getirilmesini şart koştuğu söyleniyor. Kıbrıs sorununa çözüm bulunmadan Rum yönetiminin AB’ye tam üye olabildiğini düşünürsek bunun bir söylentiden ibaret olduğunu rahatça öne sürebiliriz.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Prizren, Kosova, 2018.

Eski Yugoslavya’yı oluşturan sekiz anayasal üniteden biri olan Kosova’nın diğerleri bağımsızlıklarını ilan ederken veto etme hakkı vardı.
1991 yılında Almanya’nın, bağımsızlığını ilan eden Slovenya ve Hırvatistan’ı tanıması, Yugoslavya’da iç savaşın şiddetlenmesine yol açmış, bunun üzerine AB, iki devleti de tanımak zorunda kalmıştı.
Bosna Krizi sırasında AB’nin Hollandalı askerlerin koruması altındaki Srebrenitsa’da Temmuz 1995’te yaşanan katliama seyirci kalması ciddi anlamda itibar kaybetmesine yol açmıştı.
AB’nin 21. yüzyılda doğuya doğru yayılacağı, eski Doğu Bloku ülkelere ilaveten bazı Balkan ülkelerine de tam üyelik vereceği 2003 yılından başlayarak konuşulmuştu. 2007’de Bulgaristan ve Romanya, 2013’te Hırvatistan AB’ye katıldılar. Arnavutluk, Makedonya, Sırbistan ve Karadağ AB üyeliği için resmi aday ülkeler arasında yer alıyor. Kosova’nın ise tam bağımsız olmaksızın üye devlet statüsü kazanması da konuşulmuştu. AB’nin Sırbistan’a tam üyelik için Kosova sorununa kesin çözüm getirilmesini şart koştuğu söyleniyor. Kıbrıs sorununa çözüm bulunmadan Rum yönetiminin AB’ye tam üye olabildiğini düşünürsek bunun bir söylentiden ibaret olduğunu rahatça öne sürebiliriz.
Kosova’nın Sırpların yaşadığı Mitroviça’nın kuzeyinden bölünmesi de tartışılmıştı. Ancak Arnavut liderler ve daha güneyde yaşayan Sırplar bu öneriye karşı çıktılar. Ayrıca Sırpların tarihi öneme sahip bazı dini eserleri, bu öneriyle Arnavut tarafında kalacaktı.
“Genişletilmiş özerklik” veya konfederasyon modelinde birliktelik ihtimalleri de konuşulan seçenekler arasında. Konfederasyon ile Büyük Arnavutluk ihtimalinin önüne geçileceği düşünülüyor.
Kosova için Hong-Kong modeli de konuşuldu ancak Kosova öneriyi reddetti. Çin ile Hong Kong arasındaki anlaşmanın ana fikri, 1997 yılının 1 Temmuz tarihinde Hong Kong’un egemenliğinin Çin’e devri ile ülkenin en az 50 yıllık süreç boyunca Tek Ülke İki Ayrı İdari Sistem esası çerçevesinde kendi yönetsel bağımsızlığını ve yapısını korumak ve yalnızca dışişleri ve savunma konularında doğrudan Çin’e bağlı olmak suretiyle ayrı bir Özel İdari Bölge şeklinde yönetilmesidir.
Kosova 1999’dan bu yana BM himayesinde yönetiliyor. 2018’de Kosova’da güvenliği hala Birleşmiş Milletler adına NATO bünyesinde oluşturulan Kosova Barış Gücü (KFOR) sağlıyor. KFOR’a ait askeri araçlar her yerde geçiş üstünlüğüne sahip.