Seramik 37 Klasik Dönem 2

MÖ 7. ve 6. yüzyıllarda ortaya çıkıp yaygınlaşan iki ana teknik Klasik Dönem boyunca da en etkin bezeme teknikleri olmaya devam etmiştir. Bunlardan Siyah Figür Tekniğinde resim, açık kırmızı kil yüzey üzerine siyah, detaylar kazıma çizgileri ile yapılmıştır. Yardımcı renkler koyu kırmızı ve beyazdır. Bu teknikten yaklaşık yüz yıl sonra yapılmaya başlanılan Kırmızı Figür Tekniğinde ise figürlerin dışındaki alan siyaha boyanarak figürler kil renginde kalmıştır. Detaylar, fırça ile sürülen siyah renktedir. İki teknik arasındaki en önemli fark, ilkindeki kazıma çizgilerinin sertliğinin yerini fırçanın yumuşak, derinlik katarak üçüncü boyut hissi veren etkisidir. Ayrıca yeni teknikte vişne kırmızısı, beyaz, altın sarısı gibi renkler de kullanılmıştır. Kırmızı Figür Tekniğinin ilk örneklerinin bazılarında yarısı Kırmızı Figür, yarısı Siyah Figür uygulamaları vardır. Bu türe Bilingual (iki dilli) denir. Bilingual kapların çoğunda iki teknik aynı sahne üzerinde denenmiştir. Teknikler arasındaki fark en çok bu kaplarda belirgindir. Siyah ve Kırmızı Figür Tekniği bir süre birlikte kullanılmış, ancak zamanla Kırmızı Figür Tekniği baskın üretim haline gelmiş, Siyah Figür sadece küçük, ucuz çömleklerde devam etmiştir. Siyah Figür soyut anlatıma daha uygun iken, Kırmızı Figür resim dilinde anlatımı geliştirmiştir.

Yunan ressamları üçüncü boyutun gösterilmesine önem vermemişler, geometrik dönemden beri yassı profiller kullanmışlardı. Ancak artık bu tutum değişiyordu. Bu konuda özellikle bir atölye çok önemlidir. MÖ 6. yüzyılın sonunda, Geç Arkaik-Erken Klasik dönemde, üyeleri Kırmızı Figür Tekniğinde öncülük ettiği için Öncü Grup (Pioneer Group) olarak adlandırılan atölye ve grubun lideri Çömlekçi/ressam Euphronios (Efronyos) (MÖ y.535/520-470) ile kap yüzeyleri hareketlenmiş, MÖ 490’da volütlü krater üzerine yapılmış Herakles’e saldıran üç Amazon ile geride, ok atmak üzere olan dördüncü bir Amazonun birbiri üzerine gelen bacakları küçük üçgenler yaratarak derinlik hissi vermektedir. Böylece daha önce Yunan sanatında görülmemiş olan üçüncü boyut ortaya çıkmıştır. Öncüler denilen ressamlar grubunun bir başka özelliği de zaman zaman birbirlerini de resmediyor oluşlarıdır. Euphronios’un atölyesinden, onun talebesi olduğu düşünülen MÖ 510-500 yıllarında Atina’da ünlü olmuş antik vazo ressamı Smikros, kendi resmini yaparak Batı sanatında daha önce görülmeyen otoportreyi gündeme getirmiştir. Sınırlı sayıdaki portreleri sadece Öncüler üretmiş, eserlerinde birbirlerini betimlemiş, bir sonraki kuşak bu üretimi sürdürmemiştir. Smikros, figürlerinin hemen yakınına mutlaka imzasını atmasıyla da bilinir.

Yararlandığım kaynak Dr. Nurcan Yalman seminer notlarımdır.