Antik Dönemde Takı 4

Anadolu’da ele geçen, Geç Helenistik ve Roma Dönemlerine ait yüzük taşları ve mühür yüzükler, MÖ 2. yüzyıl ile MS 4. yüzyıl arasına tarihlenmektedir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi, Ankara.

Eski zamanlarda mühür yüzükler günümüzdeki imzanın yerine geçerdi. Belgeleri ve mal varlıklarını mühürlemek ve geçerli kılmak, güvenlik sağlamak ve aidiyet göstermek için kullanıldılar.
Mühür taşlarının üstüne çok çeşitli konular işlenmiştir. Mitolojik figürler ve sahneler, hayvanlar, kuşlar, bitkiler, vazolar ve armalar, kısaca Klasik Çağ hayatının bütün yönleri.
Taş seçimi, işçiliğin kalitesi ve monte edildiği yüzük, ait olduğu kişinin sosyal statüsünü yansıtırdı. Kişisel zevk, dinsel aidiyet ve benzersiz bir yüzüğe sahip olma arzusu, hepsi tasarımı etkileyen faktörlerdi.
Yüzük taşı işlemek başlı başına ayrı bir sanattı. Taşları kesen ve oymaları yapan ustaların isimleri bilinirdi.
En çok tercih edilen taş cinsleri jasper (kantaşı veya heliotrop), kalsedon, kamelyan, agat (akik), sard, kuvars gibi yarı değerli taşlardı. Fazla parası olmayanlar bronz ya da cam oymalı yüzükler takardı. Yüzük taşları genelde mezarlarda bulunur.
Yunan ve Roma yüzük taşları Mezopotamya ve Anadolu’da damga mühürlerden silindir mühürlere ve Antik dönemin mühür yüzüklerine uzanan uzun bir evrimin sonucudur. Modern mühür yüzükler İslami mühürler ve mezuniyet yüzükleri olarak geleneği sürdürmektedir.

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi.