Beyin ve Uyku 2

Uzmanlar, çocukların karanlıkta okula gitmesinin, gelişimleri açısından doğru olmadığını söylüyor. Gün ışımadan uyanmanın çocuk psikolojisi üzerinde kötü etkisi olduğunu ve öğrenmeyi olumsuz etkilediğini belirtiyorlar.

REM uykusunda, gün içinde öğrenilen her şey önbellekten alınıp işleniyor. REM (Rapid Eye Movement- Hızlı Göz Hareketleri), genellikle uykuya daldıktan yaklaşık 90 dakika sonra başlar ve gece boyunca birkaç döngüde tekrar eder. İlk REM evresi kısa olabilir, ancak sabaha doğru süresi uzar. Sabah saatlerine süresi uzayan bu uyku çok önemlidir. Yetersiz REM uykusu duygu regülasyonunu da olumsuz etkiliyor. Duygu regülasyonundaki bozulmalar çocuklarda saldırganlık, şiddet, dürtüsellik gibi davranış sorunları yaratıyor. İlerleyen yaşlarda, ergenlik ve erişkinlikte depresyon, anksiyete, şizofreni gibi ruhsal bozuklukların gelişimini hazırlıyor; intihara meyilde artış, alkol ve madde kullanım oranlarındaki artışla da ilişkilendiriliyor. Yetersiz uykunun hormonları da etkilemesiyle obeziteye yol açabiliyor.

Akademik başarı ile gün ışığı arasındaki ilişki, 2002’de ABD’de yapılan araştırmalarda ortaya çıkarılmış. Gün ışığı ile öğrencilerin matematik ve okuma yazma başarıları arasında yoğun bir ilişki bulunmuş; gün ışığından ideal şekilde yararlanılan bir sınıfta akademik başarıda yüzde yirmilik artış tespit edilmiş. Pencerelerin büyütülmesi ile artan gün ışığı ile bile matematik başarısının %15 arttığını gösteren bilimsel çalışmalar mevcutmuş. Karanlıkta okula giden çocuk ve ergen, karanlıkla okulu ilişkilendirip, karanlığın öğrenilmiş olumsuz duygularını okula ve öğrenmeye genelleyerek, öğrenmekten hoşlanmayacaktır.

Melatonin hormonu karanlıkta salgılanarak vücuda uyumayı hatırlatıyor. Kortizol hormonu ise uykuya geçişte en düşük seviyeye inerken uyanmaya yakın en üst seviyede. Bu yükselme, vücuda uyanma mesajı veriyor. Sürekli olarak karanlıkta uyanmak, bu düzeni altüst edip organizmayı strese sokuyor ve yeme alışkanlıklarının bozulmasından konsantrasyon eksikliğine kadar sayısız olumsuz etkiye sebep oluyor.

Araştırmalara göre çocuk ve ergenlerin biyolojik saatleri yetişkinlerden en az 2 saat daha geç işliyor. Yani bir çocuğu sabah 6’da kaldırmak, bir yetişkini sabah saat 4’te kaldırmaya eşdeğer.

Hem doğal gün ışığından hem de floresan gün ışığı tüplerinden yoksun bir sınıfta çocukların kortizol seviyelerinin sabah en yüksek olduğu ve aynı çocukların bir yıllık vücut gelişimlerinin en düşük seviyede kaldığı belirlenmiş.

Yeterli süre uyuyan çocukların okuma ve anlama becerisinin daha iyi, kelime dağarcığının daha yüksek, entelektüel ve eğitimsel becerisinin de daha üstün olduğu tespit edilmiş.

50 ülkede yapılan bir araştırmada, 9-10 yaş grubu çocuklarda uyku yoksunluğu oranlarında Türkiye ilk onda yer almış.

Gün Aydınlanmadan Uyandırılmak Çocuğun Gelişimi İçin Zararlı, Esen Dolma, Oksijen, 9-15 Eylül 2022.

REM Uykusu Nedir?, www.florence.com.tr