Categories: Sanat

Çağdaş Sanata Varış 116| Minimalizm 3

Dan Flavin (1933-1996), eserlerinde farklı boyutlarda ve farklı renklerde neon lambaları kullanmıştır. Bunlarla mekanın sınırlarını belirler, mekanı örgütler ya da mekan içinde görsel bir olgu yaratır. Fotoğraftaki eseri 1961 yılına aittir.
Fotoğraf:www.nga.gov

  • Richard Serra,  Joel Shapiro, Walter De Maria, Robert Mongold, Brice Marden, Robert Ryman, Robert Smithson, Mel Bochner, Robert Morris Minimalist akımın diğer temsilcileridir.

Robert Morris (1931), sadece Minimalizm’e değil, Performans Sanatı, Arazi Sanatı ve Süreç Sanatı’nın gelişmesine de önemli katkılarda bulunmuştur. Dolayısıyla Postmodernizm bölümünde de kendisinden bahsedeceğiz.
Fotoğraf:theglasshouse.org

Minimalist sinemanın ana hatları:

  • Gereksiz eklentilerden arınmış,
  • Anlatması gerekenden fazlasını anlatmayı, göstermesi gerekenden fazlasını göstermeyi gereksiz bulan,
  • Amatör oyuncuyu tercih eden,
  • Aşırı mimikli oyunculuktan kaçınan,
  • Oyunculukta sadelik ve doğaçlamayı tercih eden,
  • Dekoru sade ve işlevsel seçen,
  • Doğal ışığı tercih eden,
  • Sabit kamera açıları ve uzun planlar kullanan,
  • Yapay efektlere başvurmayan,
  • Dublaj yerine sesli çekim yapılan,
  • Dış müzik gibi destek öğelerine yer vermeyen,
  • Hayatın bir parçası gibi duran filmler üretmeye çalışan,
  • Arındırılmış bir estetik anlayışı gözeten filmlerdir.
  • Filmlerinde minimal unsurlara rastlanan yönetmenler arasında Yasujiro Ozu, Robert Bresson, Nuri Bilge Ceylan, Dardanne Kardeşler sayılabilir. İran Sineması, Abbas Kiorastami, Bahman Gobadi, Cafer Penahi gibi ünlü yönetmenleriyle sade ve yapay olandan arındırılmış hikâye örgüsü ile bu akımın merkezinde yer alır.

Bir Ozu filminden, Ohayo/Good Morning.
Fotoğraf:drnorth.wordpress.com

  • Minimal müziğin beşiği ABD’dir.
  • Görsel sanatlara benzer şekilde, müzikte de Minimalizm, biçimciliğe tepki olarak ortaya çıkmış, müzikteki duygusal sterilliği, entelektüel karmaşıklığı ve diğer biçimleri ortadan kaldırma amacı gütmüştür.
  • Tarihi veya duygusal izlenimleri en aza indirgemek için melodi ve harmonide basitlik ön plana çıkarılır, tekrarlara önem verilir.
  • Avrupa’da egemen olan müziğin karmaşıklığına karşı bir tepki olarak doğar.
  • Temel ilkesi, sürekli yinelenen müzik tümcesinin ya da tonalite ve ritmin belli belirsiz, ağır ağır değişime girmesini öngörür.
  • Esin kaynakları, Batı’nın dışındaki ülkelerde aramaya başlarlar. Uzakdoğu ve Afrika müziklerine ilgi duyulur. Batı müziğine yeni çalgılar, ritimler, sesler ve biçimler getirir. Minimalist müziğin kaynaklandığı noktalar
    Asya müziğindeki tekdüze yinelemeler, Uzakdoğu’nun gizemli ezgileri ve Afrika’nın ritimsel çeşitliliği oldu. Değişik kültürlerin müziksel içeriğinden bir bileşim yaratıldı.
  • Yineleme ve yavaş ilerleme önemli bir yöntem oldu.
  • Notasız ve sessiz eserlere imza atan Minimalistler de oldu.
  • Elektronik enstrümanların kullanımı da Minimalist müzikte yaygındır.
  • Minimalist besteciler arasında Philip Glass, Steve Reich, John Taverner, Terry Riley, Michael Nyman, La Monte Young, John Adams ve Yann Tiersen sayılabilir.

Minimalizm’e yöneltilen eleştiriler şunlar olmuştur:

  • Monoton bir tekrar
  • Öğretisi yok
  • Çok iletişimsiz
  • Sanatsızlığa, nötr bir zevki geliştirmeye yönelen bir hareket
  • Aşırı kuralcı bir yapı
  • Oluşturdukları yapı, gerçekliğin hiç olmadığı kadar sıradan ve yoksunlaştırılmış bir türevi
  • Çok damıtıldığı için yoksullaşmış
  • Fazla sınırlı
  • Biçim kişiliksizleştirildi
  • Sanatsal katkı yok.
  • Ludwig Mies van der Rohe’ye göre ise, fakirlik, yoksunluk, eksiklik değildir Minimalizm; aksine bilinçli bir tercihtir; zor olanı seçmektir, azla çok yapmaktır.

 

  • 1960’lar ve 1970’lerde devam eden Minimalizm, etkisini şiirde ve dansta da göstermiştir.
  • Minimalizm’in, Modernizm’in en son akımı olduğu kabul edilir.
  • Postminimalizm terimi belirli bir akımı değil, sanatsal bir eğilimi tanımlar. Bazı Postminimalist sanatçılar Minimalistlerin geleneksel heykelle bağdaşmayan tarzını, soyut objelerini, temsili olmayan görünüşlerini korudular. Bazı Postminimalist sanatçılar çok farklı amaçlar güttüler: Minimalist sanatçıların soyuta ve malzemeye olan yaklaşımını benimsemiş, ama endüstriyel malzeme kullanımına sadık kalmamışlardır. İşlem görmemiş ve tanzim edilmemiş malzeme kullanarak,  malzemenin özelliğinden çok sanatçının niyetini yansıtan eserler vermişlerdir. Minimalizm, form ve kompozisyona önem verirken, Postminimalizm, Antiform olarak tanımlanır. Aynı şekilde, Minimalizm’e sık sık yöneltilen “entelektüel, otoriter ve soğuk” atmosferden uzaklaşarak, daha dışavurumcu, vücudu ve cinselliği çağrıştıran eserler vermişlerdir. Minimalizm’in heykel ve resmin geleneksel formlarına karşı çıkışını sürdüren Postminimalizm, sanatta yeni sınırlar ve gelenekler için çaba harcamayı ifade eder. 1966 yılının başlangıç tarihi olarak kabul edildiği Postminimalist eserler, aynı zamanda kavramsal olarak da tanımlanabilirler. Minimalizm’in geometrik ve sert hatlarının yumuşadığı bir anlayıştır. Minimalizm’den etkilenerek ortaya çıkan  akımlar, Kavramsal Sanat, Süreç Sanatı, Arazi Sanatı/Yeryüzü Sanatı, Performans Sanatı, Enstalasyon Sanatı, Yoksul Sanat/Arte Povera’dır. Minimalizm,  20. yüzyılın ikinci yarısına yön veren güçlü bir akım olmuştur. Bu akımlardan bazıları Antiform hareketleri içinde yer alır. Bu akımlara Postmodernizm içinde yer vereceğiz.

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Keltler 3

Kelt yayılması MÖ 3. yüzyılın son çeyreğinde durur. Hannibal'ın babası Hamilkar Barca, İspanya'da Kartaca topraklarını…

4 gün ago

Keltler 2

Kıta Keltleri ve Ada Keltleri’nden söz edilir. Dilleri, Britanya ve İrlanda adalıları sayesinde günümüze ulaşabilmiştir.…

5 gün ago

Keltler 1

Efsaneye göre, Herakles’e aşık olan Keltine, ondan bir oğlan doğurur. Ona, Keltos adını verir. Keltler’in…

7 gün ago

Faşizm Diktatörlük 47

Popülizmin düalist mantığı bakın ne kadar güzel özetlenmiş: “Doğal aileye evet, LGBT lobisine hayır! Haçın…

1 hafta ago

İber Monolitleri 2

MÖ ikinci binyılın son çeyreğinde İber halklarının dış dünya ile çok ilişkisi olmuş, bu yüzden…

1 hafta ago

İber Monolitleri 1

İnsanın şematik betimi Bronz Çağ (MÖ 2200-1300) figüratif sanatında çok görülür. Taş üzerine yapılan eserler,…

2 hafta ago