Kültür

Mantarlar 3

Türkiye’de müstakil bir Mikoloji Kürsüsü yok. Mikoloji çalışmaları genellikle biyoloji, botanik veya tıp fakültelerinin mikrobiyoloji bölümleri bünyesinde, bireysel araştırmacılar tarafından yürütülmekte. Üniversiteler bünyesinde özel bir mikoloji kürsüsü olmasa da, mantar taksonomisi ve ekolojisi üzerine yapılan akademik çalışmalar, açılan bazı kurslar ve kurulmuş dernekler var.

İsviçre’de Sağlık Bakanlığı’nın onayıyla mantar uzmanı diploması veriliyor. Orada mantarcılar meralarını birbirlerinden özenle saklarlarmış. Bazı meralar babadan oğula geçermiş; her köyde bir mantar uzmanı olur, toplanan mantarları kontrol edermiş; hem toplananlar arasında zehirli mantar olmasın diye, hem de günde bir kilodan fazla toplama hakkı olmadığı için. İsviçre mantar bilimi konusunda en gelişmiş ülkelerden biri. Fransa, Almanya, Avusturya’da eczacılık eğitimi sürecinde mantar konusunda da eğitim veriliyormuş.

Avrupa’da kasabalarda mantar kulüpleri varmış, teori dersleri veriyorlarmış, sezon geldiğinde de hep beraber araziye çıkıp mantar topluyorlarmış.

Mantarın ekonomik değeri de çok önemli. Fransa’da sadece trüf mantarları elli bin kişiye istihdam sağlıyor (2007 rakamlarına göre). Türkiye de son yıllarda Avrupa’ya mantar ihracatı yapmaya başladı.

Mantarlar protein bakımdan son derece zengin.

Şu anda Türkiye, Morchella ailesinin Avrupa’daki en büyük tedarikçisi olma yolunda. Bu tür, bahar aylarında ormanlarda yetişen, süngerimsi ve konik şapkalı, yüksek ekonomik değere sahip, lezzetli bir mantar cinsidir. Genellikle çam, meşe gibi ağaçların dibinde, nemli ve humuslu topraklarda bulunan bu mantar türü, kurutularak saklanabilir.
Fotoğraf: Mantarlı Yaşam

Anadolu Üniversitesi (AÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ersin Yücel’in belirttiğine göre:

Mantarda sütteki kadar protein bulunuyor: Hayvansal proteinden daha sağlıklı proteini, çok sayıda vitamin ve minerali bünyesinde barındırıyor.
Yapısındaki şeker ve yağ miktarı yok denecek kadar azdır. Beslenme için en ideal gıdalardan birisidir. Mantarlar sağlıklı beslenmeyi hedefleyen kişi ve toplumlar tarafından bolca tüketilen ürünlerdendir.
Bazı türleri, kansızlık tedavisinde de kullanılır.
Ticarete konu olanların sayısı da 10-15 civarındadır. Çayır, çörek, domalan, imparator, istiridye, kanlıca, kayın, kuzu göbeği, kuzu, öküz ve sütsüz mantarlarının ticari getirisi yüksektir. Bu türler, doğadan toplanır ya da tarımı yapılır. Kontrolsüz toplamanın tehlikeli olduğunu, bu yolla bazı mantarların neslini tüketebileceğimize dair uyarıda bulunuluyor.
Biyolojik çeşitliliği son derece zengin olan Türkiye, mantar üretimi bakımından dünyada ilk 20 ülke arasında yer alıyor. Hollanda, Fransa ve ABD, mantar üretimi konusunda dünyada söz sahibi ülkelerdir. Türkiye’de mantar ihracatı hacmi gittikçe artıyor. Mersin ve Kocaeli’ndeki serbest bölgelerden önemli miktarda mantar ihracatı yapılıyor. Türkiye’de doğal olarak yetişen mantarlar, Avrupa, Uzakdoğu ve Arap ülkelerine ihraç ediliyor. Doğal mantarlarımız diğer ülkelere göre daha fazla.