Müziğe Dair 4

Ortodoksluğun müzik enstrümanlarına koyduğu yasak, kilise vokal müziğinin gelişimine yol açmıştır. Rus halk şarkılarının çok sesli ahengi, kilise müziğine geçmiştir. Bunlar, Batı notaları yerine özel işaretlerle (znameni) yazılırdı. Rus halk şarkısında olduğu gibi melodinin sürekli tekrarı ayin müziğinde de vardı. Kilisenin kutsal müzik üzerindeki tekeline ilk meydan okuyan 1878’de yazdığı St. John Chrysostom Ayini ile Çaykovski olmuştu. Çünkü halk kutsal müziği konser salonlarında 19. yüzyılın sonlarına kadar dinleyememişti.  Rahmaninov’un Akşam Duası veya Gece Nöbeti (1915) ayinin bir kısmında kullanılmak amacıyla yazılmıştı.

Nataşa’nın Dansı, Orlando Figes, YKY, 2021. Sayfa 282.

Aydın Büke, seminerinde bize çok ilginç bulduğum ve çok hoşlandığım bir uygulamayı anlatmıştı. Paylaşıyorum.

Piyanist David Kadouch, 2022’de bir CD yapıp Madame Bovary adlı ünlü romanı seslendirmiş.

Doktor Charles Bovary ve Emma Rouault arasındaki ilişkinin evliliğe dönüşmesi ve bu evliliğin Emma’nın beklentilerini karşılayamaması, Charles Bovary ve karısının farklı dünyaları, bu durumun genç kadını intihara sürüklemesi romanın konusudur.

Kadouch, Emma Bovary’nin yaşamının dönüm noktasını oluşturan olayları, gerçekleştikleri aylara göre sıralamış ve seslendirmiş.

Charles ile Emma mayıs ayında evlenmişler. David Kadouch, Emma’nın düşlerini yansıtmak için:

Fanny Mendelssohn’un Das Jahr başlıklı yapıtından May ve Chopin’in Op. 9, No. 1, Nocturne’ü seçmiş.

 

Eylül ayında Emma ve Charles bir baloya katılırlar. Emma önce mutlu olur sonra düşlerini kurduğu hayata sahip olamadığı için hüzünlenir. Müziğe tercümesi şöyle olur:

Fanny Mendelssohn’un Das Jahr başlıklı yapıtından September ve Leo Delibes’in Coppélia, Vals.

 

Haziranda Emma bunalımdadır. Kocası ile Lucia di Lammermoor operasını seyretmeye gittiğinde sevgilisi Léon da seyirciler arasındadır. Lucia’nın talihsiz yaşamı Emma’nın bunalımına eklenince:

Fanny Mendelssohn’un Das Jahr başlıklı yapıtından Juni,

Franz Liszt’in Lucia operasından ezgiler üzerine yaptığı piyano düzenlemesi ve Léon’un, Alman bestecilerin müziğine olan hayranlığına bir gönderme olarak Clara Schumann’ın Op. 20 Çeşitlemeler’i ile ifade bulur.

 

Mart ayında Madam Bovary’nin yaşamaya devam edecek gücü kalmamıştır.

Fanny Mendelssohn’un Das Jahr başlıklı yapıtından Marz’ın orta bölümüne Bach’ın Christ ist erstanden (İsa dirildi) sözleriyle başlayan koraline bir gönderme vardır ve bu da parçayı Emma’nın ölümüyle ilişkilendirmemize olanak sağlar.

Son olarak Fanny Mendelssohn’un Notturno başlıklı yapıtı, Emma Bovary’nin gerçekleşmemiş düşlerine bir gönderme olarak seçilmiştir.