Rusya ve Sahne Sanatları 2 Vaslav Nijinski

 

Ebeveyni gibi bale sanatçısı olan Vaslav Nijinski (1889-1950), Rus İmparatorluğu’nda, Kiev’de doğmuştur, Polonya asıllıdır.

St. Petersburg İmparatorluk Dans Akademisi’nden mezun oldu. Sergei Diaghilev’in 1909’da Paris’te, Rus sanatı ve sanatçılarını Avrupa’ya tanıtmak amacıyla kurduğu Ballets Russes’da Anna Pavlova ile başrolleri paylaştı. Diaghilev’in Paris’e götürdüğü ilk süper starlar Nijinski ve Pavlova idi. Yaptığı sıçrayışla dünyayı şaşırtan, dahi dansçı olarak anılan Nijinski çok yönlü bir sanatçıydı. 1912 yılında Paris’te, Debussy’nin Bir Pan’ın Öğleden Sonrası için libretto yazdı ve eserin ilk koreografisini yaptı. 1913’te ise yine Paris’te, İgor Stravinski’nin İlkyaz Ayini için ilk koreografiyi hazırladı. Diaghilev ile aşk yaşadı. Erkek dansçıların eşcinsel olduğuna dair önyargı balede Diaghilev ve Nijinski’nin ilişkisi ile başlıyor. Nijinski 1913’te Macar bir balerine aşık oldu ve evlendi, bir kızı oldu. 1916’da Kuzey Amerika’daki bir turnede psikolojik bir hastalığın ilk belirtileri görüldü. 1919’da ağır bir sinir krizinden sonra şizofreni teşhisi kondu ve Nijinski bundan sonraki hayatını psikiyatri kliniklerinde geçirdi. 1950’de Londra’da ölen Nijinski’nin naaşı, üç yıl sonra Paris’e nakledildi.

Ballets Russes’ın Art Deco akımı üzerinde de etkileri olmuştur. 1920’lerde Ballets Russes’ın oryantalizmi, Rus geleneksel motifleri, Eski Mısır, Çin ve Japon desenleri, Afrika sanatı dönemin egzotizm tutkusunu besleyen ögeler olmuştur.

 

Yararlanılan Kaynaklar

Yirminci Yüzyılda Dans Sanatı: Kuram ve Pratik, Şebnem Selışık Aksan ve Gurur Ertem, Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, 2007.

200 Bale ve Dans, Jak Deleon, YKY, 1997.

Sarah Bernhardt, Arthur Gold ve Robert Fizdale, İş Bankası Kültür Yayınları, 2013.

Kısa Bale ve Modern Dans Tarihi, Doç. Dr. Jak Deleon, Altın Kitaplar, 1993.