Categories: KültürSanat

Banksy İstanbul’da 7

  • Time dergisi 2010 yılında onu, dünyanın en etkili 100 ismi arasına koydu.
  • Banksy genellikle şehrin terk edilmiş, boş köşelerine çizer ama mahalleyi aşağı çekmek bir yana, mahalle yükselişe geçer; seçkin sınıf Banksy’nin gittiği yere yönelir.

Happy Chopper Crude Oil, 2004.
Mutlu Helikopter çalışması, çirkin görünümlü, ağır silahlarla donanmış helikopter başındaki kurdele ile daha tehditkar hale gelmiş.
Peter Kennard, Constable’ın ünlü saman arabası tablosu üzerine 1980 yılında cruise füzeleri ilave etmişti. Çalışma, 2007 yılında Tate tarafından satın alınmıştı.
Banksy, Millet’nin 1857 yılında yaptığı Başak Toplayan Kadınlar tablosunu da uyarlamıştı. Resimdeki kadınlardan biri çerçevenin kenarına oturmuş sigara içiyordu.
Thomas Beach’in yaptığı, 18. yüzyıl aristokratına ait portreyi Banksy 2000 pounda satın almış ve üzerinde oynayarak aristokratı parmak hareketi yapar hale getirmişti. Tablonun adını Kaba Lord koydu.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Global Karaköy, 2016.

Guantanamo Bay, tuval üzerine yağlı boya, 2006.
Banksy 2006 yılında Disneyland’e bir şişme bebekle gitti. Bebeği şişirince turuncu giysili, kelepçeli bir Guantanamo mahkumu ortaya çıktı. Onu tren yolunun yanına dikti. 90 dakika sonra Disneyland bebeği imha etmişti. Banksy’nin bu işleri yaparken kendisini filme çekmiş olduğu söyleniyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

London Maid, tuval üzerine akrilik, yağlı ve sprey boya, 2006.
2008 yılında New York Sotheby’s’de yapılan AIDS kampanyası için yardım toplama müzayedesinde “halının altına süpürmek” temalı bu eser bir milyon 800 bin dolar kaynak sağladı.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Banksy, Blur grubunun Think Tank albümünün kapağını hazırladı.
  • Kitapları: Banging Your Head Against a Brick Wall (2001), Existencilism, Cut It Out, çok satar olan Wall and Piece. Wall and Piece, grafitiden nefret edenler için bile eğlenceli, ilk dönemine ait çalışmaları kapsayan bir katalog. Bu kitabı bir yayıncılık fenomeni haline geldi. Sadece İngiltere’de kitabın ciltli kopyası 135 bin, karton kapaklı olanı ise 300 bin kopya sattı. Ciro 5,5 milyon pound oldu.
  • Filmleri: 21. yüzyılda sanatın üretimi ve pazarlaması üzerine yaptığı eleştirel filmi Exit Through the Gift Shop, 2010 Sundance Film Festivali’nde gösterildikten sonra dağıtımcılardan çok teklif aldı. 2011 yılı Akademi Ödülleri’nde en iyi belgesel dalında aday gösterildi ancak ödülü alamadı. Banksy, filmi kendisinin finanse ettiğini, Paranoid Pictures şirketinin bu filme 1,5 milyon pound yatırdığını söylüyor. Filmin ABD’deki gişe hasılatı yaklaşık 3,3 milyon dolar, diğer ülkelerde ise gişe 2 milyon dolar olmuş. DVD ve TV hakları hariç. Dünyayı değiştirmek için en iyi seçeneğin film yapmak olduğunu belirtmiş. Banksy Does New York ve The Antics Roadshow  ise 2011’de ortak yönetmen olduğu film.
  • Şirketleri: 2004 yılı başında kurulan  Pictures on Walls (POW), Banksy şirketlerinin ilkiydi. Banksy eserlerini tescilleyen Pest Control Office adlı şirketinin hisse değerinin 2010 yılında 2 milyon pound olduğu tahmin ediliyor. Filmlerini çektiği şirketi ise Paranoid Pictures.

Paranoid Pictures, 2003.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Banksy tasarımlı kurabiyeler, Global Karaköy’de satışta olan Banksy anılarından biriydi.
Banksy işlerinin yer aldığı kupalar, yastık yüzleri, tuvaller, bilgisayar kılıfları, telefon kapları, kartlar…..Grafiti Banksy’nin ama Banksy bu işlerden para kazanmıyor. Örneğin kartlarda fotoğrafçı ve kart firması parayı kazanıyor. Banksy, mülkiyet karşısında tavır sergileyerek ün kazandım, telif haklarından söz etmem çirkin olur, demiş mülakatında.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Banksy için:
    **Milyonlarca kişi için Banksy, sadece sanatı yeni bir açıdan görmek için değil, onu gündelik hayatlarının bir parçası olarak kabul etmek için de ihtiyaç duyulan çıkış noktası oldu. Andy Warhol gibi Banksy de daha önce sanattan anlamadıklarını düşünenler için sanatın ne olduğunu neredeyse tek başına yeniden tanımlamıştır;
    **Banksy, kitlelerin yarattığı bir isimdir: gösterişçi züppe sanata karşı büyük İngiliz sağduyusunun panzehridir;
    **Banksy ile anlamak zorunda olmamaktan kaynaklanan bir rahatlık vardır; Banksy tamamen yeni bir izleyici kitlesini sanat dünyasına çekmeyi başarmıştır deniyor.
  • İstanbul’daki serginin küratörü ve Banksy’nin eski menajeri ve ortağı Steve Lazarides’in bir pazarlama dehası olduğu genel kabul görmüş bir şey. Sanatı satma /pazarlama yolları her zaman çok devrimci bulunmuş. Lazarides Banksy’nin sokak çalışmalarının bazılarını sınırlı sayıda yapılmış baskılara dönüştürdü, internet üzerinden satışa sundu. Resmi internetten ilk kimin alacağı bir yarışa dönüşmeye başladı. Sokak Sanatı piyasasını Banksy ile Lazarides’in oluşturduğu söylenir. bir müddet sonra yollarını ayırdılar ve ortaklıklarına son verdiler. Ama Lazarides de Banksy gibi sanattan para kazanmaya devam ediyor.
  • İstanbul’daki sergi, steril sergi mekanı, giriş ücreti ve Banksy eserleri kullanılarak hazırlanmış hediyelik eşya satışı ile eleştiri aldı. Ama ben yine de böyle bir sergiyi gezme imkanı bulabildiğim için mutluyum.
  • 2011 yılında San Diego’da Modern Sanat Müzesi’nde düzenlenen Sokak Sanatı sergisine baskıları dahil edildiğinde sinirlendiği biliniyor. Acaba Banksy İstanbul’da açılan 85 eserlik sergisine de sinirlenmiş midir?

Banksy yazısını hazırlarken medyada çıkan haberlerden ve Hayalperest Yayınevi’nin 2015 yılında yayımladığı Will Ellsworth-Jones’un Banksy Duvarın Ardındaki Adam adlı kitabından yararlandım.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Likya Işık Ülkesi 36 Likya’da Adak Stelleri

  Antalya Müzesi’nde Kaş, Elmalı ve Kumluca’da bulunup, satın alma yoluyla müzeye kazandırılmış adak stelleri sergilenmektedir. Bunlar, MS 3. yüzyıla…

2 gün ago

Amfora

  Amfora, çift kulplu testi anlamına gelir. Kilden yapılan bu çift kulplu testiler, ağızları tıkaçla kapatılabilecek şekilde dar ve gemilerde…

6 gün ago

Moğolistan’daki Balballar 3

  Taştan Hayvan Figürleri Koyun, aslan ve diğer hayvanların taş figürlerine Türkler’in büyük anıtlarında rastlanır. Göçebelerin gündelik yaşamı içinde koyunun…

6 gün ago

Likya Işık Ülkesi 35 Likya’da Deprem ve Doğal Afetler

Bir felaket yoksa Likya her dönemde tok yaşamıştır.     Dünya üzerindeki kıtalar ve okyanuslar, büyüklü küçüklü çok sayıda tektonik…

6 gün ago