Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 31

WILHELM LEIBNIZ’TE İSLAM ve TÜRK İMGESİ

(1646-1716)

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Leibniz, Alman Bilimler Akademisi’nin kurucusu; filozof, matematikçi, fizikçi, tarihçi, politikacı, kütüphaneci ve teologdur. İkinci Viyana Kuşatması’nda Avusturya ordusunun kumandanı olan Prens Eugen ile 1708 yılında tanışmış, Viyana’da imparatorluk hukuk müşavirliği görevine getirilmiştir. 1711 yılında bağlantı kurduğu Çar Büyük Petro da onu hukuk danışmanlığına atamıştır.
  • Leibniz, Müslümanların Tanrı’nın birliği ve ruhun ölümsüzlüğü ilkelerini Asya ve Afrika’da yaymalarından övgüyle söz ederek, yaşadığı dönemde Hıristiyan dünyasında yaygın olan İslam karşıtı görüşlerden ayrılır. Ancak Hıristiyanlık dışındaki dinleri sahte olarak nitelendirir.
  • İslam’ın savunucusu ve yayıcısı Türklere karşı düşmanlığı artırmaya yönelik anlayışı benimser.
  • İslam’ın, dolayısıyla Türklerin, yazgıcılığına vurgu yapar. Türklerin, yazgıcı anlayışın bir sonucu olarak tehlikelerden sakınmadıklarını, böyle bir anlayışın onları kararlı kıldığını belirtir. Ama körü körüne yazgıcı olmanın, iyi ve kötü eylem arasında ayrım yapmaya engel olduğu için felsefi anlamda moral değerler üretmeye de engel olduğunu öne sürer.
  • “Muhammetçilik” adlandırması ile İslam’ı bir kişinin ideolojisi olarak sunmuş olur. Bu adlandırma, Aydınlanmacı yazar ve filozoflarca da kullanılarak yaygın bir kullanım alanı bulmuştur. Tüm Müslümanlara da Sarasen/Serazen demiştir. Serazen, lügatte, Ortaçağ’da Endülüs, Kuzey Afrika ve Akdeniz kıyılarıyla adalarında yaşayan ve Avrupa ile çeşitli ilişkilerde bulunup Arapça konuşan Müslümanlara verilen addır.
  • Türklerin, tümünün değilse de çoğunun, kavrayışsız olduğunu savlar.
  • Barbarlığı akıl ve bilim düşmanlığı olarak tanımlar.

Yararlanılan Kaynak

Batı Felsefesinde Oryantalizm ve Türk İmgesi, Onur Bilge Kula, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010. Sayfa 9 -28.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Edebiyat Hakkında

ASFALT EDEBİYATÇISI: Büyükşehirde yaşayan ve eserlerinde büyükşehir insanının yaşamda kaybolmuşluğunu anlatan edebiyatçılar için kullanılan küçümseyici…

2 gün ago

Kars 3 Genel Giriş

  Kars adı, MÖ 130-127 tarihleri arasında Dağıstan’dan gelerek bu havalide yerleşen Bulgar Türkleri’nin Velentur…

2 gün ago

Japonya 43

  Yeni imparator tahta çıkınca o yıla bir isim verilir ve takvim sıfırlanır. Aristokrat kadınların…

6 gün ago

Kars 2 Doğu Anadolu

  Ülkemiz topraklarının yaklaşık beşte birini oluşturan Doğu Anadolu Bölgesi, sahip olduğu zorlu coğrafyasıyla her…

6 gün ago

Urartular 26 Urartu Takıları 3

      Takılar arasında, büyük bir grubu oluşturan kolyeler akik, kornalin, frit, dağ kristali,…

6 gün ago