Eski Kültürler

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 31

WILHELM LEIBNIZ’TE İSLAM ve TÜRK İMGESİ

(1646-1716)

 

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

 

  • Leibniz, Alman Bilimler Akademisi’nin kurucusu; filozof, matematikçi, fizikçi, tarihçi, politikacı, kütüphaneci ve teologdur. İkinci Viyana Kuşatması’nda Avusturya ordusunun kumandanı olan Prens Eugen ile 1708 yılında tanışmış, Viyana’da imparatorluk hukuk müşavirliği görevine getirilmiştir. 1711 yılında bağlantı kurduğu Çar Büyük Petro da onu hukuk danışmanlığına atamıştır.
  • Leibniz, Müslümanların Tanrı’nın birliği ve ruhun ölümsüzlüğü ilkelerini Asya ve Afrika’da yaymalarından övgüyle söz ederek, yaşadığı dönemde Hıristiyan dünyasında yaygın olan İslam karşıtı görüşlerden ayrılır. Ancak Hıristiyanlık dışındaki dinleri sahte olarak nitelendirir.
  • İslam’ın savunucusu ve yayıcısı Türklere karşı düşmanlığı artırmaya yönelik anlayışı benimser.
  • İslam’ın, dolayısıyla Türklerin, yazgıcılığına vurgu yapar. Türklerin, yazgıcı anlayışın bir sonucu olarak tehlikelerden sakınmadıklarını, böyle bir anlayışın onları kararlı kıldığını belirtir. Ama körü körüne yazgıcı olmanın, iyi ve kötü eylem arasında ayrım yapmaya engel olduğu için felsefi anlamda moral değerler üretmeye de engel olduğunu öne sürer.
  • “Muhammetçilik” adlandırması ile İslam’ı bir kişinin ideolojisi olarak sunmuş olur. Bu adlandırma, Aydınlanmacı yazar ve filozoflarca da kullanılarak yaygın bir kullanım alanı bulmuştur. Tüm Müslümanlara da Sarasen/Serazen demiştir. Serazen, lügatte, Ortaçağ’da Endülüs, Kuzey Afrika ve Akdeniz kıyılarıyla adalarında yaşayan ve Avrupa ile çeşitli ilişkilerde bulunup Arapça konuşan Müslümanlara verilen addır.
  • Türklerin, tümünün değilse de çoğunun, kavrayışsız olduğunu savlar.
  • Barbarlığı akıl ve bilim düşmanlığı olarak tanımlar.

 

 

Yararlanılan Kaynak

Batı Felsefesinde Oryantalizm ve Türk İmgesi, Onur Bilge Kula, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010. Sayfa 9 -28.

 

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Faşizm Diktatörlük 48

20. yüzyılın sonlarında diktatörlüklere otokratik rejimler, diktatörlere de otokrat denmeye başladı. Princeton Üniversitesi profesörlerinden Stephen…

16 saat ago

Hammershøi 2

Ev İçi Tabloları (Interiors) Kopenhag’da, on yıl yaşadığı evini, sarı ve leylak rengi duvarlarıyla 60…

2 gün ago

Hammershøi 1

İsmini ilk defa bu yıl Madrid’de duydum. Sergisini hayranlıkla gezdim. Kendi bildiğini okumasına bayıldım. Tablolarındaki…

3 gün ago

Keltler 6 Gömü Usulleri

En yoğun Kelt kalıntıları kategorisini yeraltı mezarları oluşturur. Her mezarda kişisel giysiler ve cenaze sunguları…

4 gün ago

Keltler 5 İnançlar

Güneş, Ay, hayvanlar ve ormanlara taparlardı. Ayinlerinde dans edilirdi. Şehirlerde, açık havada veya mağaralarda tapınıldığı;…

5 gün ago

Keltler 4

Kelt Sanatı MÖ 400’ler – İlk La Téne üslubu ya da Ağır Üslup MÖ 300’ler…

6 gün ago