Çağdaş Sanata Varış 29 | Sembolizm 4

SEMBOLİST DÖNEMDE YAYGIN OLAN TERİMLER

SNOPLUK

• Züppelik.
• İngiliz etkisiyle 1880’den itibaren Fransa’da yayıldı.
• Soylu sınıfla düşüp kalkma.
• Son yeniliklerden haberliymiş izlenimi vermeye özen gösterme.
• Doğuştan gelen her türlü toplumsal üstünlüğe (servet, ün) aşırı tapınç.
• Kendini gösterme hastalığı.

DANDİLİK

• Aşırı şıklık, züppelik.
• Tıpkı snobizm gibi, İngiliz hayranlığı sonucu, Fransa’da 1880’den itibaren yaygınlaştı.
• Göz alıcı giysiler.
• Ender ve yapay şeylere düşkünlük.
• Biblo sevgisi.
• Doğal olana karşı tiksinti.
• Duygusuz bir umursamazlık.
• Aristokratik bir küçümseme.
• Sanat ve yapmacık tapıncının savunucusu.

 

GÜZELCİLİK

• Güzellik tapıncı.
• Dandiler ve snoplar gibi İngiliz modasının ürünü olarak 1885’ten itibaren Fransa’da yayıldı.
• Belli bir serveti olan kibarların işidir.
• Yapay bir yaşam tarzıdır.
• Snobizm nesnelerin yüzeysel görünümleri ile yetinir ama güzelcilik, derin bir bağlanma ve içtenlik gerektirir.

 

DEKADANS

• Çökme, çöküş, çöküş dönemi.
• Bu sav, Fransa’da 1789 Devrimi’nden sonra yaygınlaşan fikirsel bir konsepttir.
• 19. yüzyıl sonlarında Fransa ‘da natüralistlere karşı ortaya çıkan sembolizm akımına öncülük eden sanatçılara, edebiyatı soysuzlaştırdıkları ima edilerek verilen isim. Akım o zamana kadar gelen edebiyat geleneklerini yıkma yoluna giderek , toplumsal ve sanatsal düzenin dışına çıkmayı planlamıştır. İmgeye karşı aşırı, neredeyse hastalık derecesindeki duyarlılığa sahip dekadanlar, daha önce görülmemiş imgeler oluşturarak bu imgeleri karşılayacak sözcükler bulmuşlardır.
• Jean-Jacques Rousseau’nun kültür eleştirisinde dekadans, doğanın ve kültürün karşıtıdır.
• 19. yüzyıl sonlarında sanatın tüm dallarında özel bir duyarlılık yaşanmıştır. Fin de siecle olarak anılan bu dönem yaklaşık 1890-1914 arasını kapsar ve sanatta dekadans olarak nitelenmiştir. Edebiyatta Oscar Wilde’ın Salome’si, Dorian Grey’in Portresi, resimde Toulouse Lautrec bu dönemi simgeler.
• Türk edebiyatında dekadan ifadesi Ahmet Mithat Efendi tarafından Servet-i Fünun sanatçıları için kullanılmıştır.