Nereden Geldin, Zehra Çobanlı, 2013.
Sanatçı bu eserinde kırsaldan kente gelmek zorunda kalan bir kadının göç öyküsünü anlatıyor. Eserlerinde kadın ve toprak arasındaki ilişkiyi vurgulayan Zehra Çobanlı, toplumsal cinsiyet eşitsizliğine Anadolulu kadınların binlerce yıldır yoğun emek verdiği el dokuması halı ve seramik kültürü üzerinden dikkat çeker. Ev eksenli çalışma biçimi, aynı zamanda göç eden kadınların geçimlerini sağlamak için yöneldiği alandır. Eser, aynı zamanda görünmez emeğe atıfta bulunur.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Eskişehir OMM, 2022.
Göçmenler, kendi evinde, İngiliz kültüründe köklü değişikliklere sebep oluyorlardı.
Sömürgecilikle birlikte yerli bir kültür, tabi kültüre dönüşürken bazı özelliklerini de korur (1).
Melezlik (hybridity) iki farklı bitki türünün çapraz döllenmesini ifade eden teknik bir terimdi. 19. yüzyılda karışık dilleri ifade etmek üzere filologlar tarafından kullanıldı; oradan ırk kuramlarına geçti. Melezlik, uyumsuz ögelerin çatışmasından bütünüyle yeni biçimlerin doğduğu bir kültürel yaratıcılık teorisidir (2).
Postkolonyal dünya, dengesiz karışımlardan oluşan bir yerdir. Kanadalı filozof Marshall McLuhan’ın 1968’de küresel köy kavramını ortaya atmasından bu yana dünyanın farklı kültürleri küreselleşmeyle giderek daha fazla iç içe geçti, birleşti ve yan yana geldi (3).
Kimin kendine “yerli” deme hakkına sahip olduğu son derece siyasi bir meseledir. Yerli (indigenous), Fransızcada indigéne aşağılayıcı, sömürgeci çağrışımlara sahiptir (4).
Yerli halklar Dördüncü Dünya diye anılır. Güney Afrika’daki San halkı (Buşmanlar); Irak’ta Ma’dan halkı (Bataklık Arapları); Güney Asya’daki Adivasi ya da Naga halkları; Tayvan’daki Kavalan halkı; Japonya’da Aynular; Kuzey Kutbu’nda Samiler; Kuzey Afrika’da Amaziğler (Berberiler); Avustralya’daki Aborjinler; Yeni Zelanda’da Maoriler ve Amerikan kıtasının yedi milyonu bulan ve binden fazla dil konuşan yerli halkları (5).
Yararlanılan Kaynak
(1) Postkolonyalizm, Robert J. C. Young, İletişim Yayınları, 2024. Sayfa 169.
(2) A.g.e., sayfa 102.
(3) A.g.e., sayfa 150.
(4) A.g.e., sayfa 156.
(5) A.g.e., sayfa 157.
“Kaşif” tartışmalı bir unvandır. “Keşfettiği” yer, yereller tarafından uzun zamandan beri bilinir; bu bilgi kendisi…
Paranoyak milliyetçilik, vatandaşın korkularını istismar ederek, güvensizlik ve nefreti körükleyerek kendilerine yarar sağlamaya çalışan siyasetçilerin…
Kaya sanatı, Paleolitik dönemin en önemli kültürel dışavurumudur. Kendini, mağara duvarlarında, sığınılan kaya altlarında göstermiştir.…
Almanya’daki sığınmacıların üniversite eğitimi alamıyor, çalışamıyor ve yaşadıkları yerden ayrılamıyorlar. Barakalarda yaşıyorlar ve yaşadıkları barakalar…
19. yüzyılda demiryolu bir yenilik simgesiydi; yeni bir hayat getiriyor ve eskisini yok ediyordu. Bu…
Rusya’nın Altay Cumhuriyeti’nin Gorno-Altaysk şehrindeki müzede gördüğüm balbal ve balbal parçalarını da balbal dosyamıza eklemek…