Postkolonyalizm 19

İngiltere, sömürgeci ve işgalci politikalarıyla etkisi bugün de süren sorunlar bıraktı: Filistin meselesi, Kıbrıs meselesi, Kürt meselesi, Keşmir meselesi…Anglo-Sakson İngiltere’nin sorunlarını devralan Anglo-Sakson ABD de bu sorunları emperyalist ihtiyaçlarına göre kullandı.

Hindu Çihatçılığı, Mehmet Ali Güller, Cumhuriyet, 8 Mayıs 2025.

Fransa diğer kolonyal güçlerin aksine Afrika ülkeleri bağımsızlıklarını kazandıktan uzun süre sonra bile kıtadaki daimi üslerini bırakmadı; belli liderleri destekleyerek bölgenin jandarması gibi davrandı.

Sahel bölgesi genelinde iktidara gelen askeri diktatörlüklerin ve çevre ülkelerdeki Fransa karşıtlığının yarattığı baskıdan kaynaklanan nedenlerle Fransa çekilmek zorunda kaldı.

Askeri cuntalar Fransa’yı Mali’den, Nijer‘den ve Burkina Faso’dan ayrılmaya zorladı. Çad, ülkesindeki Fransız üssünü devraldı. Fildişi Sahili ile Fransa, Fransız kuvvetlerinin geri çekilmesi konusunda anlaşmaya vardı. Senegal de Fransız askerlerinin ülkeyi terk edeceğini açıklamıştı.

Fransa’nın eski kolonileriyle daha eşitlikçi bir ortaklık içinde olacağını söylemiş olan Macron, Sahel’deki mücadeleden sonra bölgenin kendilerine nankörlük ettiğinden yakındı.

Bölge halen cihatçılar, bölücülük ve askeri yönetim tehdidi altında.

Rusya destekli paralı askerlere bel bağlayan Sahel’deki askeri liderler, Fransızların ayrılışını uzatmalı neo-kolonyal dönemin sonu olarak görüp memnuniyetle karşıladı. Malili yetkililer, “Geçmişte her şey Fransa’nın kontrolündeydi. Şimdi terörle mücadele için güçlerimizi birleştiriyoruz,” dedi.

Evet. Fransa, Batı Afrika’daki kalıcı askeri varlığını 2025 yılı sonu itibariyle büyük ölçüde sona erdirdi.

Mali, Burkina Faso ve Nijer’den Fransız birlikleri daha önce çıkarılmıştı.

Çad ve Fildişi Sahili’ndeki kalıcı üsler de ya kapatıldı ya da ciddi şekilde küçültüldü.

2025’te Senegal’den çekilme, Fransa’nın Batı Afrika’daki sürekli askeri üs döneminin sonu olarak değerlendirildi.

Ancak Fransa için “Afrika’daki tüm askeri varlığını bitirdi” demek tam doğru olmaz. Çünkü:

Cibuti’de yaklaşık 1.500 askerle büyük ve kalıcı bir Fransız üssü hala var.

Gabon’da da daha sınırlı, ortak kullanımlı bir askeri varlık sürüyor.

Fransa tamamen çekilmek yerine eğitim, danışmanlık ve geçici işbirliği modeline yöneliyor.

Fransa Batı Afrika’yı Tamamen Terk Ediyor, The Economist, Oksijen, 14-20 Şubat 2025.