Geziler

İber Monolitleri 1

İnsanın şematik betimi Bronz Çağ (MÖ 2200-1300) figüratif sanatında çok görülür. Taş üzerine yapılan eserler, mağara duvarlarından, doğal sığınaklardan çıkıp, aynı insanlarla gibi, onlarla beraber yeni yerleşim yerlerine taşınmış, mezarları süslemeye başlamış, sonunda mezar taşına dönüşmüştür, diye düşünülüyor.

Fotoğrafın solundaki granit gibi küçük olanlar idol diye adlandırılır ama esas fonksiyonları tespit edilememiştir. Üzerlerindeki şematik betimleme ile taş devrinden beri görülmektedirler. Sağdaki bazalt ise Salamanca’da bulunmuştur.
Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu, Ulusal Arkeoloji Müzesi, Madrid, 2026.

Bu dönemde, canlandırma az olmakla beraber, daha önce çok yapılan hayvan betiminden insan betimine geçiş olmuş, bunların insanoğlu mu yoksa o görünümde tanrılar mı olduğu meçhul kalmıştır. Bu devrin betimlemelerinde detay azdır, ancak ayırt edilebilecek kadardır.

Erken-Orta Bronz Çağı’na tarihlenen bu granit, şematik şekilde bir kadını betimlemektedir. Yüzü süslerle çevrilidir; tacı ve kolyesi olduğu düşünülmüştür. Bir de kemeri vardır. Bu kadar ayrıntılı betimlenmiş olması, kolektif bir mezar için koruyucu figür olduğunu ya da üst sınıftan bir kadının mezar büstü olduğunu düşündürmüştür.

Bu granit de Erken-Orta Bronz Çağ’a tarihlenmiştir.

Bronz Çağı’nin son evresi, Geç Bronz Çağı (MÖ 1300-850), bir değişim dönemidir. Hem yerel değişimler olmuş, hem de İber Yarımadası’nın ötesi/dışı (Akdeniz, Atlantik ve kıta Avrupası) ile çok etkileşim yaşanmış, Akdeniz’in ilk kolonisini meydana getirdiği gibi, İber halklarının kültürel gelişimini de etkilemiştir.

Yararlanılan Kaynak

Madrid Ulusal Arkeoloji Müzesi bilgilendirme levhaları.