İstanbul’un Kutsal Yağı

2010 yılında İstanbul Avrupa Kültür Başkenti olunca şehrim hakkında yeni şeyler öğrendim. Bu vesileyle gazetelerde yayınlanan yazılardan biri, sevgili Turgay Tuna’nın yazısıydı. Sizlerle o yazıdan bir özeti paylaşmak istiyorum.

İsa’nın doğumundan sonra, üç müneccim kralın getirdikleri hediyeler altın, buhur ve miron adı verilen kutsanmış zeytinyağı idi.

İsa’nın çektiği acılara, Zeytin Dağı eteklerindeki, Yetsimani adlı bahçede sekiz ulu zeytin ağacı tanıklık etmişti.

Zeytin dalı, Hazreti İsa’nın karakterini yansıtan barışı simgeler.

Ortodoks Kilisesi inancında zeytinyağının uzun ve büyük emek gerektiren bir çalışmayla kutsal bir yağa dönüştürülmesi, geçmişten günümüze, Fener Rum Ortodoks Patrikhane Kilisesi’nde yapılmakta.

Ortodoksların miron, Müslümanların mühr adını verdikleri kutsanmış yağın insanları kötülüklerden, nazardan koruduğuna inanılır. Bebeklerin, yaşlıların, hastaların koruyucu zırhı gibidir. Vaftiz teknesindeki suya karıştırılır. Hıristiyan inancında miron ile meshedilen kişinin “Kutsal Ruhun” bir parçası haline dönüştüğüne inanılır. Ortodokslarda ölen kişinin bedenine sürülür.

Ondördüncü yüzyıldan beri İstanbul’da, Patrikhane’de hazırlanan mironun yapımı, on yılda bir, Paskalya’dan bir önceki Pazar akşamı başlayıp üç gün boyunca dualar, ilahiler eşliğinde kutsanıp, dünyadaki tüm Ortodoks kiliselerine gönderilir.

Eski Mısır’a kadar uzanan kutsanmış yağ geleneğinin ritüelleri itibarı ile eski geleneklere en yakın ve en gizemli olanı Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi’nde yapılan miron olduğu düşünülüyormuş.

Bu yazıyı okuyunca İstanbul’un bir konuda daha emsalsiz olduğunu gördüm.