Geziler

Japonya 61 Ukiyo-e Resimleri 3

Ukiyo-e resimlerine bir başka örnek: Üç Kadın, Kitagawa Utamaro, 1793.
Güzel kadınlar bu resimlerin başlıca konusuydu ve büyük şehirlerde ikamet eden, zamanın modasına (saç biçimi, kimono modeli vs.) hükmeden kurtezanlar özellikle tercih edilirdi.
Kitagawa Utamaro, tablolarındaki büyük kafalı kadınları ile tanınırdı.
Ukiyo-e baskılarında genç ve zarif duruşlu, en moda giysiler içinde, koyu siyah saçlarında taraklar ve iğneler takılı kadınlar, eşsiz desenli kimonolarını da sergilerdi (6).
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, V & A Museum, 2017.

Baskı sanatçıları albümlere ve kitaplara desen de yaparlardı. Kitap süslemesinden tek resimlere geçildi, ikisi bir arada yürütüldü. Japon halkının grafik sanatlara düşkünlüğü Edo kültürü ile geldi.
Bu resimler için üç kişilik ekip çalışması gerekirdi. Sanatçı, transparan kağıda deseni çizer renkleri belirlerdi. Kalıbı yapan bu resmi ters olarak kiraz ağacının üzerine, çizgiler yüksekte kalacak şekilde oyardı. Baskıyı yapan ise bu ağaç bloka renkleri uygular, kağıda veya ipeğe basardı. Her renk ayrı bir blok gerektirirdi. Üçünün de uygulaması iyi olursa netice iyi olabilirdi.
“Fotoğraf da ukiyo-e gibi baskıdır. Ukiyo-e’nin matrisi/kalıbı ahşaba oyulur. Fotoğrafın matrisi ise negatifidir.” Çağdaş ukiyo-e sanatçısı Daimon Kinoshita (1946-), iki sanatın benzerliğini böyle belirtmiş.
Ukiyo-e, aristokratik bulunan Kano Okulu’na bir karşı çıkış olarak görülür. Ukiyo-e, büyümekte olan orta sınıfın tercih ettiği tarz olmuştur. Büyük boyutlu, aristokratik bir sanattan küçük boyutlu, samimi, popüler sanata geçiş olarak tanımlanabilir.

Ukiyo-e’nin büyük ustaları,

Katsushika Hokusai (1760-1849), özellikle Fuji Dağı tablolarıyla,

Ando Hiroshige (1797-1858), çeşitli manzara resimleriyle,

Utagawa Kuniyoshi (1798-1861),

Kitagawa Utamaro (1753-1806),

Torii Kyonaga (1752-1815),

Suzuki Harunobu (1724-1770),

Toshusai Sharaku, 1770 doğumlu, özellikle 1794 ve 1795 yıllarında ürettiği Kabuki aktörleri ile zennelerin portreleriyle ünlenmişti. Kendisi de daimyo’ların hizmetinde olan bir No aktörüydü. Eserlerinin bazılarının zemini mikaydı. Mika, dekoratif imkanlarıyla, alt sınıfların kullanmasına izin verilmeyen altının yerine geçerdi (7).

19.yüzyıl başlarının en büyük ukiyo-e ustası Katsushika Hokusai idi. Çok üretken bir sanatçıydı. Çoğu kitap illüstrasyonlarından kopyalanan 30.000 kadar desen yapmıştır. 1814 yılında yayınlamaya başladığı Manga adlı eseri 15 cilt olmuştur. Çizgisi güçlü, üslubu enerjik, insana bakışı şakacı diye tanımlanır. Yaşamının ileri döneminde imzasını “resim delisi yaşlı adam” olarak atmıştır. Manzaraları, daha önce yapılmış olanlara hiç benzemez. Kuvvetli renkler kullanmıştır. Fuji Dağı’nın karlarla kaplı tepesi resimlerinde sık sık belirir (8).

Yararlanılan Kaynaklar

(6) Dünya Sanat Tarihi, John Fleming ve Hugh Honour, Alfa Basım Yayım, 2015. Sayfa 695.

(7)a.g.e. sayfa 695.

(8) A.g.e. sayfa 696.