Geziler

Kars 15 Kars Kalesi 1

Kars Kalesi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Bir söylenceye göre temelleri Urartular zamanında atılmıştır.
Dik yamaçlı bir tepe üzerindeki Kars Kalesi, daha eski kalıntılar üzerine Saltuklu Sultanı Melik İzzeddin’in emriyle 1153’te yapılmıştır.
Selçuklular döneminde onarım görmüş, bazı ilaveler yapılmıştır.
1386’da Timur tarafından yıkılan Kars Kalesi, 1579’da Padişah III. Murad’ın emriyle Lala Mustafa Paşa tarafından yeniden yaptırılmıştır.
1606’da Şah I. Abbas tarafından yıkılmış, 1616 ve 1636’da iki kez onarılmış, bazı yapılar eklenmiştir.
Merkez kaleden ayrı, şehri çevreleyen dış kale yüzyılda yapılmıştır. Dış kale çok tahrip olmuş, görülebilecek bir kalıntı kalmamıştır.
1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında büyük ölçüde hasar görmüştür.
Beş sıra surla çevrili kalenin 220 burcu, 2080 mazgalı vardır. Dış cephe surları kesme bazalt taşından yapılmıştır ve kalenin batıda, güneyde ve doğuda üç kapısı vardır. Kuzeye bakan kapısı uçuruma açılır.
Kars Kalesi ilk yapıldığında, surların içinde asker koğuşları, erzak ve cephane depoları bulunuyordu ama sivil yaşama ilişkin hiçbir yapı yoktu. 17. yüzyılda ise kale içinde 3000 ev, 47 cami ve mescit ile çok sayıda dükkan bulunuyordu. Günümüzde ise Moğol saldırısında 1239’da ölen Celal Baba’nın türbesi, askeri koğuşlar, tarlalar, cephanelik ve bir adet mescit vardır. Kale, SİT alanı ilan edilmiştir.
Şair Cemal Süreya, Kars Kalesi’nin heybetiyle gökyüzünü hırpaladığını söyler.