Geziler

Kars 4 Aşıklar

Katerina Sarayı adlı otelde yörenin geleneksel ezgilerini dinlemiştik.

Aşıklık geleneğini yaşatan Kars’ta mani söyleme geleneği vardır. Toplantılarda hala maniler söylenir, aşık atışmaları yapılır. Ağıt yakma geleneği oldukça önemlidir.
Kars’ta aşıklar geleneğinde aşıklar, deyişlerini ve birbirleriyle olan atışmalarını saz ile yaparlar. Sözlü gelenekler, Dede Korkut hikayelerine ve Manas Destanı’na dayanır. Manas Destanı, Kırgızların milli destanıdır. Mani dinini yaşayan Karahitaylar ile Müslüman Karahanlılar arasındaki mücadelede Kırgızların durumunu ve Manasadlı kişinin başından geçenleri anlatan bir destandır. Manasçılar, destanı kopuz çalıp türküler söyleyerek anlatan, el kol ve baş hareketleriyle destan kahramanlarının konuşmalarını yer ve olaya uygun biçimde ses tonlarıyla canlandıran, ozan-aşık-meddah-aktör karışımı meziyetleri bünyesinde toplayan sanatçılardır. Kars’ta her yıl Aşıklar Bayramı yapılır.
Pullukların büyüğüne kotan, kotan sürerken söylenen manilere kotanlama Kars halk oyunları çoğunlukla kadın-erkek oynanır. Kimi ilçelerdeki oyunlar Kafkas oyunlarıyla benzerlik gösterir.
Kizir, Kars’ın Susuz kazasına bağlı bir köydür. Burada yaşayan kişilerin başında bulunan kişiye de Kizir (Muhtar) derlermiş. İşte bunlardan birinin oğlu, Mustafa yiğitliği ile dillere destan, türkülere konu olmuş. Böyle bir yiğide gösterilen saygı, Köroğlu’nun deyişi ile Kiziroğlu Türküsü Kars’ta tabii ki hala çok söyleniyor.
6 Ekim 1924 günü Kars’a uğrayacak olan Cumhurreisi Mustafa Kemal Paşa için Mehmet Türkol bir şiir yazmış, Karapapak / Terekeme Türklerinden Tahı Bey ise şiiri bestelemiştir. Atatürk Kars’a geldiğinde Kars halkı hep bir ağızdan şarkıyı söylemiştir: Hoş gelişler ola Mustafa Kemal Paşa, Askerin milletin bayrağınla çok yaşa…..