Categories: Eski Kültürler

Moğolistan’daki Balballar 1

Uzun Balbal Sıraları

Gündoğumu yönünde uzanan balbal taşlarının oluşturduğu sıraların uzunluğu, aralarında genellikle iki metrelik bir uzaklık olan bir ya da iki taştan başlayıp, birkaç yüz taşa kadar değişebilir. Çin kaynakları, taşların sayısının bir savaş kahramanının öldürdüğü kişi sayısını gösterdiğini ileri sürer. Türk kaynaklarında da anılan kişinin birilerini “balbal’a dönüştürdüğü” biçiminde sözlere rastlanır. Bu yorumun doğru olamadığı düşünülmektedir. Kül Tigin anıtındaki taş sırası 2,3 kilometre idi. Günümüzde geriye 170 taş kalmıştır. Başka anıtlardaysa 500-600 arası taş vardır. Bir kişinin bu kadar insanı tek başına öldürmesi olası değildir. Başka yorumlara göre bu taşlar ölüyü anma törenine katılan kişilerin sayısını belirtir. Her bir katılımcı kendi adına bir taş diker. Bazıları, taşların törene katılanların atlarını bağlamaları için kullanıldığını öne sürer. Eski Türk inancına göre, ölen kişinin ruhu bir atmacaya dönüşürdü. Başka bir yorumda bu taşların ölünün ruhunun başka bir dünyaya uçmak üzere dönüştüğü atmacaya yön gösterdiğini savunur. Balbalların, ölüye gösterilen saygının bir kanıtı olduğunda görüşler birleşir.
Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu, Moğolistan, 2019.

Kaynak

Eski Türk Anıtları ve Taş Heykelleri, Dovdoi Bayar, Cengiz Han ve Mirasçıları Büyük Moğol İmparatorluğu, Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi, 2006, sayfa 92- 99.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Ticaret Hayatı 11 Hititler 2

MÖ 1650-1200   Eski Hitit mühür geleneği imparatorluk çağında da devam etmiş, yüzük ve düğme…

3 hafta ago

Tarihin Virajları ve Değişiklikler

“Eskiden Büyük Ağaçlıklı Yol, ardından Hinderburg Yolu, ondan sonra Stalin Yolu adını taşıyan Grundwaldzka, kısa…

3 hafta ago

Ticaret Hayatı 10 Hititler 1

MÖ 1650-1200     Asur Ticaret Kolonileri Çağı’nın son safhalarında, Anitta, şehir beylikleri halinde yaşayanların…

3 hafta ago

Urartular 12 Siyasi Durum 3

    Ekrem Akurgal’a göre, Hurriler’in ahfadı olan Urartuların kralları şunlardır:   Aramu      MÖ 860-840…

3 hafta ago

Elea’lı Zeno ile Zeno’nun Bilinci 5

    Zeno’nun Bilinci adlı romandan seçilmiş bazı Reductio ad absurdum örnekleri:   *“Benim yerime…

4 hafta ago

Ticaret Hayatı 9 Asur Ticaret Kolonileri Çağı 4

MÖ 1950-1750     Paranın, MÖ 7. yüzyılda Lidyalılar tarafından icat edildiği düşünülüyor. Asur para…

4 hafta ago