Categories: Eski Kültürler

Moğolistan’daki Balballar 1

Uzun Balbal Sıraları

Gündoğumu yönünde uzanan balbal taşlarının oluşturduğu sıraların uzunluğu, aralarında genellikle iki metrelik bir uzaklık olan bir ya da iki taştan başlayıp, birkaç yüz taşa kadar değişebilir. Çin kaynakları, taşların sayısının bir savaş kahramanının öldürdüğü kişi sayısını gösterdiğini ileri sürer. Türk kaynaklarında da anılan kişinin birilerini “balbal’a dönüştürdüğü” biçiminde sözlere rastlanır. Bu yorumun doğru olamadığı düşünülmektedir. Kül Tigin anıtındaki taş sırası 2,3 kilometre idi. Günümüzde geriye 170 taş kalmıştır. Başka anıtlardaysa 500-600 arası taş vardır. Bir kişinin bu kadar insanı tek başına öldürmesi olası değildir. Başka yorumlara göre bu taşlar ölüyü anma törenine katılan kişilerin sayısını belirtir. Her bir katılımcı kendi adına bir taş diker. Bazıları, taşların törene katılanların atlarını bağlamaları için kullanıldığını öne sürer. Eski Türk inancına göre, ölen kişinin ruhu bir atmacaya dönüşürdü. Başka bir yorumda bu taşların ölünün ruhunun başka bir dünyaya uçmak üzere dönüştüğü atmacaya yön gösterdiğini savunur. Balbalların, ölüye gösterilen saygının bir kanıtı olduğunda görüşler birleşir.
Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu, Moğolistan, 2019.

Kaynak

Eski Türk Anıtları ve Taş Heykelleri, Dovdoi Bayar, Cengiz Han ve Mirasçıları Büyük Moğol İmparatorluğu, Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi, 2006, sayfa 92- 99.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 8 Machiavelli 2

  Hükümdar ya da Prens adıyla dilimize çevrilmiş eserden Osmanlı yönetimi, Katolik Krallar’ın Endülüs’te uyguladıkları zulüm ve kadınlara yaklaşım konularında…

2 gün ago

Freud 4

  Birçok sanatçı ve edebiyatçının “insan”a bakışını biçimlendirmiş olan Freud’un sanatla ilgili bazı görüşlerini paylaşıyoruz. John Milton’un (1608-1674) insan soyunun…

2 gün ago

Likya Işık Ülkesi 47 Myra 1

  Myra, Demre Ovası’nı kuzeybatıdan çeviren dağların denize bakan yamacına kurulmuştur. Şehrin ilk önce bugünkü kaya mezarlarının üzerindeki tepede kurulduğu;…

2 gün ago

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 7 Machiavelli 1

HÜKÜMDAR veya PRENS 1 MACHİAVELLİ   Niccolo Machiavelli (1469 Floransa- 1527 Floransa), işgal edilen ülkelerin dili, gelenekleri, örgütlenme biçimleri farklı…

5 gün ago

Freud 3

  Sigmund Freud’un bakışı, Avrupa-merkezci bir kültürel bakıştı. Dil ve kültür söz konusu olduğunda Freud çeşitli vesilelerle kendisini Alman ve…

5 gün ago

Likya Işık Ülkesi 46 Tlos

    Tlos antik kenti, Fethiye’nin 42 km doğusunda Yaka Köyü sınırları içindedir ve Tlos, Eşen Vadisi’ne hakim konumdadır. Güneyinde…

5 gün ago