Categories: Kültür

Şiddet 70| İç Savaş ve Devrim Şiddeti 6

Gözetim, Mitra Tabrizian, 1990.
Okuduğu Westminster Universitesi’nde şimdi ders vermekte olan İran kökenli İngiliz fotoğraf sanatçısı ve film yönetmeni Mitra Tabrizian’ın (1959-) temaları sosyal ve politik konulardır.
Gözetim adlı eserde İran tarihinin üç dönemi ve bu dönemlerde Batı’nın ve İranlı politikacıların rolleri betimleniyor.
Solda, demokratik yollarla seçilmiş Başbakan Muhammed Musaddık’a karşı, 1953 yılında ABD ve İngiltere tarafından düzenlenen darbe temsil ediliyor.
Merkezde, İran İslam Devrimi sonrasında başlayan İran-Irak Savaşı’nın (1980-1988) ilk yılları çarşaflı kadınlar ve bir asker figürüyle gösteriliyor.
Sağda ise 1979 yılındaki devrim ile Humeyni’nin iktidara gelişi ve İran İslam Cumhuriyeti’nde tek yetkili oluşu canlandırılıyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Londra, Victoria&Albert Museum, 2017.

Irak Savaşı, 2003’te Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık önderliğinde oluşturulmuş Çokuluslu Koalisyon Kuvvetlerinin bir askeri harekatla Irak’a girmesiyle başladı. Kitle imha silahları yalanı ile ve diktatör Saddam Hüseyin’i devirme amacıyla başlatılan savaş, Saddam’ın devrilmesi ve ölmesine ilaveten bölgede daima alttan alta devam eden etnik ve mezhep ayrılıklarının körüklenmesi ve alevlenmesine de neden oldu. Çokuluslu Koalisyon Kuvvetleri ülkeden çekildi ama terör olayları ve iç savaş devam ediyor.

Fotoğraf: https://twitter.com/drsteveneu/status/684099332421767168

Libya’da 2011 yılında iç savaş başladı.
Birleşmiş Milletler, Güvenlik Konseyi’nin kararına dayanarak Fransa, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri’nin önderliğinde Libya’ya 18 Mart 2011 akşamı havadan askeri operasyon başlattı. Operasyonun gerekçesi, Libya lideri Muammer Kaddafi‘ye bağlı birliklerin halka baskı ve şiddet uygulaması ile Libya’nın BM kararlarına riayet etmemesi olarak açıklandı. BM ve halk 22 Ağustos 2011’de Kaddafi’yi devirdi. Ayaklanmanın sonlarında Sirte yakınlarında Kaddafi’nin konvoyuna NATO destekli saldırı düzenlenmiş, bu saldırıdan yara almadan kurtulan Kaddafi, 20 Ekim 2011 tarihinde saklandığı bir geçitte isyancılar tarafından yakalanarak linç edilmiştir.Bazı yorumlara göre, Libya’da hükumet ve Muammer Kaddafi karşıtı gösteriler halkın, 2010-2011 yılı boyunca Arap dünyasını saran protestoların bir ayağı olan 2011 Mısır Devrimi’nden/Arap Baharı’ndan etkilenmesiyle başlamıştır.Başkanlığının son yılı 2016’da Barack Obama, başkanlığı boyunca yaptığı en büyük hatanın Libya olduğunu söyleyecekti. Kaddafi’nin devrilmesinden sonraki süreç için hiçbir plan yapılmadığı; rejimin çökmesine neden olan kısmi işgallerin işe yaramadığı uluslararası arenada konuşulan konular oldu.
İç savaşta her iki tarafın ve sivillerin toplam kaybının 25,000 – 30,000 ölü, 4000 kayıp olduğu söyleniyor. Ülkede sivillere karşı (kaçırma ve işkence gibi) savaş suçlarının işlendiği de basında yer aldı.

Filipinler’de de ordu ile isyancılar arasında yaklaşık yarım yüzyıldır iç savaş sürmektedir.
Dünya üzerinde, 1914’ten beri var olan ve yönetim biçimleri şiddet yoluyla değiştirilmemiş yalnızca sekiz devlet bulunuyor. Bunlar Birleşik Krallık ve İngiliz Milletler Topluluğu’nun eski dört üyesi, ABD, İsveç ve İsviçre’dir. Geriye kalan ülkelerin tümü etnik çatışmaya sahne olmuştur.