Categories: Kültür

Şiddet 97| Yasaklar ve Sansür Şiddeti 8 Kitaplar 5

Amerikan Kütüphaneleri Birliği etkin bir biçimde okul kitaplıklarından ve kütüphane raflarından kaldırılması istenen kitapları izler. Birliğin hazırladığı 21. Yüzyılın (2000-2005) En Sakıncalı Kitapları başlıklı listenin ilk beş sırasında yer alan eserler şunlardır:
Büyücülüğü övmekten ötürü Harry Potter serisi, yazarı J. K. Rowling.
Kaba dili, şiddete yer vermesinden ötürü 1974 yılında yayımlanan Çikolata Savaşı, yazarı Robert Cornier.
Ortaöğrenimdeki bir genç kızın cinselliğini anlatan Alice serisi, Phyllis Reynolds Naylor.
Kafirlik ve İsa betimlemesinden sebep 1939 yılında yayımlanmış Fareler ve İnsanlar, John Steinbeck.
Lezbiyenliğe, evlilik öncesi cinsel ilişkiye, nikahsız birlikte yaşamaya, pornografi ve şiddete göndermeler içerdiği için 1969 yılında yayımlanan Kafesteki Kuşun Neden Öttüğünü Biliyorum, Maya Angelou. Maya Angelou, 1961’de Robert Frost’tan sonra ilk kez 1993’te Bill Clinton’ın başkanlık töreninde konuşmacı olarak yer almış bir şairdir.

2010 yılında İsrail’de dincilerin okullarında Sofokles’in trajedileri, Anna Karenina, Bashevis Singer’in eserleri, Amos Oz’un son romanı Judas yasaktı. 2016 yılında İsrail Milli Eğitim Bakanlığı, Dorit Rabinyan’ın Yahudi-Arap aşkını konu aldığı romanının okullarda okutulmasını “Yahudi kimliğine tehdit” oluşturduğu gerekçesiyle yasakladı. Bakanlığın yasaklama gerekçesinde, “Yahudiler ve Yahudi olmayanlar arasındaki duygusal ilişkiler ayrı kimlikleri tehdit ediyor. Gençler asimilasyondan kaynaklanan tehlikeyi ayırt edebilecek seviyede değil” denildi.
Kitap yakmanın tarihi sonlanmış değil. Tahrip edilemeyecek eksiksiz bir arşiv oluşturma çabaları, sayısal kitaplık projeleri, güncel kitaplık mimarisi ve arşiv teknolojisinin etik ve felsefi açıdan sorgulanması devam ediyor.
Türkiye’de “terör örgütü niteliği taşıdığı” gerekçesiyle satış yasağı konularak Ekim 2017’de üç kitap toplatıldı.
Vatandaşların temel ihtiyaçlarının karşılanmadığı bir toplumda, kitaplar kötü bir beslenme maddesidir.

Holokost Anıtı, Rachel Whiteread, Viyana, 1996-2000.
1990’larda Avusturya tarafından İkinci Dünya Savaşı’nda oynanan rolün kabulünden sonra, bir sembol olarak Holokost sırasında yok olan 65.000 Avusturyalı Yahudi anısına bir anıt dikilmesine karar verildi. Anıt 15. yüzyılda imha edilen bir sinagogun yerine ve birçok Yahudi’nin Hıristiyanlığı kabul etmek ya da infaz edilmek seçiminin karşısında kendilerini barikatların arkasında savunup ölmeyi tercih ettikleri bir mekan olduğu için Judenplatz (Yahudi Meydanı) adı verilen yere dikilecekti. 1996 yılında açılan yarışmayı İngiliz Rachel Whitehead (1963-) kazandı. Anıt 2000 yılında açıldı. Anıt, bir kütüphanenin iç mekanını temsil eden tek bir dikdörtgen, tek renkli beton bloktur. Yüzeyin üzerindeki küçük çıkıntılar, yitirilen ve bir daha okunamayacak tüm kitapları temsil eder. Anıtın kapıları vardır ama mekana giriş sağlamaz.
Fotoğraf: Unitec Research Bank

Püriten bir aileden gelen Hugh Hefner kendini ifade etme özgürlüğünün ve anti sansürün büyük bir savunucusuydu. Sansüre karşı olan Playboy Vakfı, insan cinselliği üzerine araştırma yapmak için kurulmuştu.
Diken’in 15 Kasım 2018 tarihli haberine göre Kuveyt sansür komitesi, 2006 yılında yürürlüğe giren bir yasa kapsamında, huzursuzluk yaratan ve ahlaksız eylemlere yol açan kitapları yasaklıyor. Son beş yılda Kuveyt’te dört bini aşkın kitap kara listeye alınmış. Bu kitaplar arasında Victor Hugo’nun Notre Dame’ın Kamburu ve Gabriel Garcia Marquez’in Yüz Yıllık Yalnızlık romanları da yer alıyor. 2018’de basına yansıyan bir habere göre ise ahlak, özgür irade ve Tanrı’nın varlığı gibi konuları irdeleyen Karamazov Kardeşler’in de arasında bulunduğu 948 kitap daha yasaklanmış. 1879 yılında yazılan bir kitabı 139 yıl sonra veya yüzyıl hesabına bakarsak 19. yüzyılın sonlarına doğru yazılan bir kitabı 21. yüzyılın başında yasaklamayı akıl etmek, akıl edenin akıl seviyesini de göstermez mi?
2017 yılında Çin Halk Cumhuriyeti’nde yayınlanan, bir öğretmenle öğrencinin aşkının anlatıldığı, şiddet ve eşcinsel ilişki sahneleri içeren bir romanın yazarı on buçuk yıl hapis cezasına çarptırıldı. Romanın iyi satması üzerine yazarın elde ettiği gelirin yüksekliği davanın daha da ciddi bir suç haline gelmesine neden olmuş. South China Morning Post’un bildirdiğine göre elde edilen gelir oranında cezada artırıma gidilmiş.