Ticaret Hayatı 13 Antik Çağda Akdeniz Deniz Ticareti 2

Antik Yunan’da agora, kentin merkeziydi. Stoa, yani sütunlu gezinti yeri ise agoranın simgesiydi. Toptancı tüccarlar, spekülatörler, bankerler kendilerine agora yakınında işyerleri tutarlardı. Stoaları da borsa ve alış veriş yeri olarak kullanıyorlardı. Et, balık ve başka maddeler agorada satılırdı. Atina agorasında belirli malların satışı için belirli yerler ayrılmıştı. Yüksek parasal düzeye erişildiğinde bankerlerin de yeri belirlendi. Dürüst alışveriş yapılmasını sağlayan resmi denetçilere Agoranomus adı verilen kişiler uzunluk ve ağırlık ölçülerini kontrol ederdi. Bu görevliler ayrıca sokakların temiz ve düzenli tutulmasından da sorumluydular. İşverenlerle işçiler arasındaki ilişkileri de yakından gözlemlerlerdi. Etkin ticaret yaşamı Atina’nın refahını sağlardı. Ama tutucu ve kendini beğenmiş kişiler burayı kaba, başıbozukların bulunduğu bir yer olarak görür, aşağılarlardı.

Fenike kolonileri. Fenikeliler (MÖ 1500- MÖ 100), Akdeniz çevresindeki ticareti geliştirmiş; Akdeniz kültürlerinin birbirleriyle iletişim ve etkileşiminin gelişmesini sağlamış ve bir Akdeniz Dünyası oluşturmuşlardır. Ayrıca Akdeniz’in çeşitli kıyı bölgelerinde ticaret kolonileri kurmuşlardır. Nüfus yoğunluğu fazla ama kaynağı kıt olan Helenler de (Yunanlılar), MÖ 8. yüzyıldan itibaren Akdeniz ve Karadeniz kıyılarında koloniler kurmaya ve deniz ticaretinde önemli bir güç olarak Fenikelilere rakip olmaya başlamışlardır. MÖ 750-550 arasında bu kolonileşme, Helen kültürü ve ticaret hacmi oldukça geniş bir alana yayılmıştır. Ticaretin yayılım alanı genişledikçe, ihraç edilen ürün miktarı da artmış; yığınlar halinde gemilere yüklenen bu ürünlerin nakliyesinde zorluklar yaşanmaya başlamış, bunu gemi inşasının gelişmesi ve daha dayanıklı gemiler üretilmesi izlemiştir. MS 1. yüzyıldan itibaren Akdeniz’de deniz ticareti egemenliği Roma İmparatorluğu’nun eline geçmiştir. İmparatorluğun devasa sınırları içinde, ürünleri taşıyabilmek için çok daha büyük gemiler inşa edilmiş; tahliye pompası ve çok katlı gövde gibi dönemin en gelişmiş özellikleri ortaya çıkmıştır. Gemi inşasında gelişme sağlanması ve yüzyıllar boyunca denizcilik bilgilerinin artması, deniz ticaret rotalarında da etkili olmuştur. Erken dönemlerde kıyı şeridini takip ederek ilerleyen gemiler, açık denizde de seyredecek hale gelmiştir. Fotoğraf: tr.wikipedia.org