Amerikan pragmatizmi – Avrupa’nın meseleleri entelektüelize etme eğilimi,
Amerikan enerjisi – Avrupa’nın dünyayla uğraşmaktan bıkkınlığı,
Amerikan naifliği – Avrupa sinisizmi,
Amerikan iyi kalpliliği – Avrupa’nın habisliği,
Amerikan ahlakçılığı – Avrupa’nın uzlaşma sanatındaki ustalığı,
Amerika gözünü ticaret bürümüş bir barbar – Avrupa yüksek kültürle özdeş,
Amerika idealizmden, açıklıktan, demokrasiden yana – Avrupa gücü kuvveti tükenmiş, züppece bir zarafetin büyüsüne kapılmış bir kıtadır.
Lucio Fontana, Sabancı Müzesi, Zero Sergisi, 2015. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu
Bütün modern savaşlar, her bir tarafın kendine üstün bir konum atfedip, diğerini barbar diye nitelediği bir medeniyetler çatışması, kültür savaşlarıdır. Düşman değişmez biçimde “bizim hayat tarzımız”a bir tehdittir. Avrupa ile Amerika arasındaki uzlaşmazlığın altında aynı aşağılama mantığının daha ılımlı bir versiyonu yatar.
ABD, “eski”den çok “yeni”ye kıymet biçen bir muhafazakar düşünce biçimi geliştirmiştir.
ABD ile çoğu Avrupa ülkesi arasındaki herhalde en büyük farklılık, ABD’de dinin toplumda ve gündelik hayatta hala merkezi bir rol oynamasında yatar. Ancak bu, Amerikan tarzı bir dindir; dinin kendisinden ziyade bir din fikrinden söz etmek daha doğru olur. ABD bir din toplumudur, ama herhangi bir dine mensup olduğunuz sürece bunun hangi din olduğuna da önem verilmeyen türde bir din toplumudur. Dinlerin hepsi de benzer şeyler vazetmektedirler. Bunların hepsi de tüketim kapitalizminin devamlılığını sağlayan erdemlerdir. Dindar olmak fiili bir durum olarak saygınlık getirmektedir.
Yukarıda özetleyerek yer verdiğimiz bu tez ve antitezler Susan Sontag tarafından Edebiyat Özgürlüğün Ta Kendisidir adlı makale/konuşma metni için derlenmiştir.
Kaynak: Başkalarının Acısına Bakmak, Susan Sontag, Agora Kitaplığı, 2004.
