Categories: Sanat

Arter’de Dinleyen Gözler İçin 2

Cage’in müziğe ve estetiğe dair devrimci görüşleri sadece müziği değil, 1950 ve 1960’ların avangard sanatının her alanını etkilemiştir. Cage, 1956 yılında New York’taki New School for Social Research’te deneysel müzik üzerine ders vermeye başladığında 1960’ların avangard sanatının öncüleri, ressamlar, müzisyenler, şairler, sinemacılar bu derslerden ilham almışlardır (1, sayfa 147). Müzikte başlayan ve zamanla dans ve plastik sanatlar da sıçrayan Fluxus hareketinin çoğu sanatçısı John Cage ile çalışmıştı. Fluxus hareketinin öncülerinden Joseph Beuys ve Nam June Paik de Cage ile çalışan sanatçılar arasındaydı (1, sayfa 151)(4).

Rasgele Erişim, Nam June Paik, 1963/1979.
Güney Koreli sanatçı Nam June Paik (1932-2006), 1950’li yılların sonunda müziği görselleştirmenin yollarını aramaya başladı. Bu eseri, Cage’in sessizlik üzerine düşüncelerini yankılayan bir biçimde sessiz bir ses heykeli. 4’33’’ adlı Cage’in bestesinde konser salonundakilerin salondaki çevre seslerini dinledikleri gibi, burada da ziyaretçiler, müziğin yokluğu sayesinde galeri alanındaki sesleri duyuyorlar.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Arter, 2020.

Elektronik müziğin öncülerinden İlhan Mimaroğlu’nun (1926-2012) sorduğu “Müzik kültürü açısından, çağdaş sanat müziğinin yerini ve bestecinin nasıl buluyorsunuz?” sorusuna John Cage, “Bugün üç ayrı tip müzik yapılıyor. Birincisi kağıt üzerine yazarak. İkincisi elektronik alanda ve yeni çalgılarla yapılan müzik. Bu, yazarak değil, çalarak ortaya çıkan bir müzik türü. Üçüncüsü ise ses çekim stüdyolarında, sesleri birleştirerek yapılan müzik. Bu değişikliklerle birlikte, önceleri ayrı kalmış doğu ve batı müziklerinin, kültürlerinin birleşmesi, yeni teknolojilerin yayılması ve insanların birbirini etkilemesi söz konusu,” diye cevap vermiş. ABD’li besteci Ned Rorem (1923-) ise bu soru üzerine, 20.yüzyılın, müzik tarihinde, besteciyle seslendiricinin aynı kişi olmadığı ilk yüzyıl olduğunu; müzik okullarında bile müziğin bu iki dalının birleşemediğine dikkat çekmiştir (3, sayfa 112, 114).

Lahana Turşusu Partisyonu, Joseph Beuys, 1969.
Fluxus akımının öncülerinden olan Alman sanatçı Joseph Beuys (1921-1986), kısıtlayıcı geleneklere tabi icra biçimlerine karşı çıkıp, bunların ötesine geçerek yaşamın, gündelik olanın sesini duyabilmeyi önerir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Arter, 2020.

Yararlanılan Kaynaklar

1 -Performans, Marvin Carlson, Dost Kitabevi, 2013.

2 – Dinleyen Gözler İçin, Arter Kitapçığı.

3 – Günsüz Günce, İlhan Mimaroğlu, Pan Yayıncılık, 1989.

4 – Yoko Ono, Elif Türkölmez, Milliyet Kitap, Ağustos 2014.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Jan Fabre 2017 Venedik Bienali’nde 1

Belçikalı sanatçının Türkiye’ye geldiğini, İstanbul’da sergi açacağını okuyunca bu çok ilginç bulduğum sanatçının daha önce…

2 gün ago

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 36

“Sonra Türkler gelmiş. Kitapta yazdığına göre onların hakimiyeti gaddarca ve mutlakmış. Türkler, hoşlarına gitmeyen bir…

2 gün ago

Kars 18 Ebul Hasan Harakani ve Evliya Camii

Ebul Hasan Harakani, Anadolu’ya gelen ilk evliya alperenlerden İran’ın Horasan bölgesinin Harakan Köyü’nde 963 yılında…

2 gün ago

Çin’de Bilgelik

  Çin İmparatorluğu’nun son hanedanı olan Qing Hanedanı’nın en önemli yazar ve düşünürlerinden biri olan…

6 gün ago

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 35

    “…kabul gördüğünde nereli olduğunun önemi kalmaz……omlete sonradan eklenen tuz bir tat vermiyor….. Ben…

6 gün ago

Kars 17 Taş Köprü

TAŞKÖPRÜ ya da KARAHANOĞLU KÖPRÜSÜ        

6 gün ago