Categories: Eski Kültürler

Bizans İmparatorluğu 108| Bizans’tan Sonra 3 Ortaçağ’ın Bitişi

  • Modern tarihçiler, bize göre İstanbul’un Fethi’ni, Avrupalılara göre ise Konstantinopolis’in Düşüşü’nü artık Ortaçağ’ı bitiren tek etken olarak görmüyorlar. 1450’den 1517’ye kadar yayılan birden fazla dönüm noktası öneriyorlar.

Johannes Gutenberg’in baskı makinesi.
Fotoğraf:www.bilim-teknoloji.com

  • Bunlardan biri matbaanın icadı. Johannes Gutenberg’in (1398-1468) taşınabilir, metal harflerle geliştirdiği ve baskı tekniğinde devrim yapan matbaasında 1452 ile 1454 yılları arasında bastığı tarihin ilk matbu kitabı, İncil’dir.
  • İkinci tarih önerisi 1453 İstanbul’un Fethi’dir.

Granada’nın Düşmesi, Francisco Pradilla Ortiz, 1882.
Son Nasri Sultanı Ebu Abdullah solda; Papa tarafından verilen adlarıyla Katolik Krallar Kastilya Kraliçesi I. Isabel ile Aragon Kralı II. Ferdinand tablonun sağında görülüyor.
Fotoğraf:tr.wikipedia.org

  • Üçüncüsü, 1492. İspanya’nın Katolikler tarafından yeniden fethi, Reconquista. İspanya’daki son İslam devleti Granada Emirliği’ni ortadan kaldıran ve Hıristiyanlığı kabul etmeyen Müslümanlar ile Yahudileri İber Yarımadası’ndan atan Kraliçe İsabella, Reconquista’yı, Konstantinopolis’in düşüşünün rövanşı olarak sunmuştur.1492 yılında gerçekleşen bir başka önemli, tarihin akışını değiştirecek kadar önemli, olay ise Amerika kıtasının keşfidir..

Dr. Martin Luther, 31 Ekim 1517 tarihinde Wittenberg‘de bulunan Schlosskirche’nin (Kale Kilisesi) kapısına 95 tezini çivilerken.
Fotoğraf: www.hristiyanforum.com

  • Modern tarihçilere göre Ortaçağ’ı kapatan dördüncü dönüm noktası ise 1517’de Almanya’da Martin Luther tarafından başlatılıp Fransa’da Jean Calvin tarafından sürdürülen Protestan reformunun başlangıcıdır.
  • Reform, her şeyden önce Papa’nın yeryüzündeki iktidarına dayanarak devletlerin ve müminlerin üzerinde kurduğu baskı ile Roma Katolik Kilisesi’ne bağlı ruhban sınıfının haksız zenginleşmesine karşı çıkan din adamlarının isyanıdır. Bu din adamları, Hıristiyanlık dogmalarında reform talep etmişlerdir. Reform hareketi ile kurulan oluşum, Hıristiyanlığın kurumsal yozlaşmasını protesto ettiği için Protestan Kilisesi adını almıştır. Bu kiliseler, Papa’nın evrensel önderliğini, yeryüzü iktidarını, devletler üstü yetkilerini ve Roma Katolik Kilisesi’nin tüm kiliseler üstündeki otoritesini reddettiler. Bu, Hıristiyanlık aleminin Ortodoks ve Katolik olarak ayrışmasından sonraki ikinci büyük kırılmadır. Bu kırılma ile Avrupa’da savaşları başlamış, Katolikler ile Protestanlar arasındaki sonuncu ve kalıcı barış 1648’de yapılan Münster Antlaşması ile sağlanmıştır.
  • Lorenzo Valla’nın 1506’dan beri matbaada basılıp dağıtılan Konstantin’in Sahte ve Yalan Bağışına Dair Bildiri’si, Protestan reform öğretisini biçimleyen din bilginlerinin, adeta İncil’den sonra üzerinde en çok düşünüp yazdıkları bir rehber haline gelmişti. Aynı Bildiri, Hıristiyanlığı 900 yıl sonra ikinci kez bölüyordu.

 

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Faşizm Diktatörlük 51

“Estonya, Sovyetler’e katıldığında radyodan duyulan yaşasın çığlıklarının ‘tamam artık yeter’ işareti verilene kadar sürdüğünü, bu…

15 saat ago

Umami ya da Derin Lezzet

Tatlı, tuzlu, ekşi ve acı dört temel lezzet. Tatlı damağın her tarafına yayılırken ekşi canlılık…

2 gün ago

Çin 171 Edebiyat 4

Ming Hanedanı döneminde (1368-1644) edebiyat gelişti, yayıncılık işi patlama yaptı. Çin’de yaşayan İtalyan Cizvit misyoner…

3 gün ago

Çin 170 Edebiyat 3 Roman

Song Hanedanı döneminde (960-1279) öyküler önemini yitiriyor, drama ve roman gelişiyor, bu durum Moğollar döneminde…

4 gün ago

Çin 169 Edebiyat 2 Şiir ve Öykü

Eski Çinlilerin tanımına göre ancak ahlaksal ya da siyasal bir değeri olan yapıt yazınsal sayılabilir.…

5 gün ago

Çin 168 Edebiyat 1 Klasikler

Çin’de yazılı ilk edebiyat ürünleri Zhou Hanedanı döneminde (MÖ 1046-MÖ 221/256) ortaya çıkmıştır. Çin edebiyatının…

6 gün ago