Categories: Eski Kültürler

Bizans İmparatorluğu 70 | Bizans’ta Mobilya

  • Geç antik çağ evlerindeki temel mobilya küçük yarım daire bir masa (sigma) ve yine yarım daire biçiminde bir kanepe idi. Yer döşemesi mozaikti ve fazla eşya olmadığından evin en önemli dekoratif ögesiydi.
  • 7.-8. yüzyıllarda bunların yerini yüksek ahşap bir masa ve masanın çevresinde sıralar ya da katlanabilen tabureler aldı.
  • Oda duvarlarında dolap olarak kullanılan girintiler ahşap kapı veya perde ile örtülürdü.
  • En yaygın mobilya kategorisi, oturmak veya uyumak için kullanılan, oda duvarları boyunca uzanan yerli ahşap ya da taş sıralardı/kerevetlerdi. Yataklar bu çıkmalara ya da doğrudan yere yerleştirilirdi. Halı üzerine, döşeklere ve kanepelere de yatılırdı. Yüksek statüdeki kişiler çevresi parmaklıklı karyolalarda uyurdu.
  • Büyük sandık ve dolaplar yatak ve sofra takımlarını, giysileri ve diğer ev eşyalarını saklamak için kullanılır, mücevherat gibi değerli objeler de ahşap kutulara konup kilitlenirdi. Zengin evlerinde ahşap eşya ve kutulara fildişi, kemik ya da madeni kaplama yapmak adettendi.
  • Oda girişlerine ve diğer açıklıklara asılan örtü ve perdeler sıcaklık ve mahremiyet sağlardı. Yana çekilen perdeye düğüm atılırdı.
  • İç mekanlarda kullanılan dokumalara yapılan av sahneleri, simge figürler, çiçekler, bitki motifleri bereket ve refah düşüncesinin somutlaşmış biçimleriydi.

Fotoğraf:www.orthodoxmonasteryicons.com

  • Mum görece pahalı bir nesne olduğu için en yaygın aydınlatma aracı kil ya da madenden yapılmış yağ kandili idi.
  • Kandiller ya bir üçayak üzerine oturtulur ya da halkalarından bağlanarak asılırdı.
  • Uzun ağızlı kapalı formlu kandiller Bizans’ta 7. yüzyıldan sonra ortadan kalkmış, İslam dünyasında kullanımları devam etmiştir.
  • 7. yüzyıldan sonra çömlekçi çarkında yapılmış çanak biçimli kandiller ortaya çıktı, cam askı lambalar daha fazla kullanılır oldu. Zeytinyağı ile kısmen doldurulan askı kandiller, tek cam kaseye takılmış üç halkadan oluşur, madeni mahfazaların içine yerleştirilirdi.
  • Büyük mekanları aydınlatmak için birçok yağ kandilinin yerleştirildiği delikli dairesel bir levha olan polikandelon’lar kullanılırdı. Polikandelon’lar çoğu zaman dökme bakır alaşımından yapılır, görkemlileri ise gümüşten olurdu. 10.-11. yüzyıllarda dövme bakır levhalardan yapılmış polikandelon’lar da vardı.

6.-7. yüzyıla tarihlenen bakır alaşımlı, haçlar ile süslenmiş bir Bizans polikandelon’u.
Fotoğraf:www.metmuseum.org

  • Roma geleneğinde parfüm ve tütsü mutlu bir hayatın parçalarıydı. Göz ve koku zevki, damak zevki kadar önemliydi. Şölenlerde hem süs hem de güzel koku için çiçekler etrafa serpilirdi. Kokulu sakızlar, baharat, güzel kokulu bitkilerden hoşlanırlardı.
  • Tütsü gibi hoş kokuların sağaltıcı, insana iyi gelen özellikleri olduğuna inanılıyordu.
  • Hıristiyanlara göre olgun bir kokunun ilahi özellikleri vardı. Güzel koku, Tanrı’nın inayetini çekiyor, kötü ruhları kovuyordu. Geç antik çağda ve Bizans’ta tütsü günlük hayatın önemli bir ögesiydi. Tütsünün sihirli özelliklere sahip olduğu düşünülür ve ikonaların önünde tütsü yakılıp dua edilirdi. Bu iş için evlerde kullanılan buhurdanlar vardı. Buhurdanların formları çeşitliydi, duman ve tütsü kokusunun yayılmasını sağlayan delikli kapakları vardı.
  • Bizans toplumu yürekten batıl inançlıydı; kem göze, nazara saplantı derecesinde inanılırdı.
  • Hamile kadınlara ve yeni doğanlara saldıran bir dişi şeytan olduğuna; vücudun içinde dolaşan bir yaratığa inanıldığı için toplumun her kesiminden kadınlar doğum rahatsızlıklarından korunmak için büyüye ve muskaya baş vururlardı.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Maksim Gorki ve Moskova’daki Evi

Maksim Gorki’nin Çocukluğum adlı eserinin Can Yayınları’ndan çıkması ile 2000 yılında Moskova’da gezdiğim Gorki müze-evini hatırladım. Toplumcu gerçekçi bir yazara…

18 saat ago

Kadınlık Halleri ve Laura Esquivel

Acı Çikolata (1990) ile tanıştığım yazarın ilk kitabını çok tatlı bulmuştum. Romanın baş karakteri Tita’nın ömrü mutfakta geçiyor, ruh halini…

18 saat ago

Kudüs

"Nobel Edebiyat Ödülü’nü otuz yıl içinde kazanacak’" "Portekiz edebiyatı ondan öncesi ve sonrası olarak ayrılacak" "Portekizli Kafka" "Philip Roth ve…

4 gün ago

Jerzy Skolimowski

  Aktör, şair, yazar, yönetmen, amatör boksör, ressam ve tasarımcı. Yaptığı görselliği yoğun, şiirsel kurgulu filmler ile Polonya sinemasının yetiştirdiği…

4 gün ago

El Simgesi

Kur'an-ı Kerim'in Ahzab suresinin 33. Ayetinin tefsirine göre, Hz. Peygamber bir gün yanına gelen Hz. Ali'yi, kızı Hz. Fatma'yı ve…

1 hafta ago

Kon-Tiki

           

1 hafta ago