Categories: Sanat

Çağdaş Sanata Varış 161| Postmodern Mimari 4

Berlin, Tiergarten’daki Sosyal Bilimler Merkezi (WZB). James Stirling ve Michael Wilford,1894 yılı yapımı Reichsversicherungsamt binasını, 1984-1988 yılları arasında, şehrin en ünlü Postmodern binalarından birine dönüştürmüştür.
Fotoğraf:en.wikipedia.org

Jacques Derrida’nın fikirlerinden etkilenerek stilistik aşırılığı seçip, ileri teknoloji malzemelerini ve yöntemlerini Postmodernist çoğulculukla ve kolaj benzeri bir tasarım anlayışıyla birleştirmeye Yapısökümcü/Dekonstrüktivist mimari adı verilir.
Dekonstrüktif tavır, bir şey söylerken kırıp dökerek söyler. Venedik Bienali’nde Germania pavyonunun yer döşemesini mitralyöz sesi eşliğinde kırdılar. Bu iş, sanatçısı Halke’ye ödül getirmiş. Burada tavır negatiftir. Başka bir işte, asfaltı kırmışlar ama aralardan otlar çıkmış. Bu iş de dekonstrüktif ama tavrı pozitif.

Viyana’da St. Stephen’s Dome’un arkasındaki dekonstrüktivist Haas Evi (1985-1990), bir Hans Hollein (1934-2014) tasarımı.
Fotoğraf:photo.iennelopez.net

Haas Evi’nin cephesine yansıyan katedral.
Fotoğraf:www.wien-vienna.at

Berlin Yahudi Müzesi, Çağdaş Döneme ait dekonstrüktivist bir yapıdır. Yapının kendisini anıta dönüştürme örneğidir. Arsa üzerinde yaptığı zikzak, Süleyman Mührü ’nün açılmış biçimidir. Yüzeyi titanyum alaşımıdır. Yırtık biçimindeki pencereler acıyı simgeler. Bahçe, 49 kez yaşanmış sürgünü yansıtır. Binanın iki aksı var: sürgün ve toplama kampı aksları. Müze yerleştirme tekniklerini soykırıma uygulamak da Postmodern bir davranıştır.
Pek çok Dekonstrüktivist çalışma eğridir.
Dekonstüktif tartışma, iyi ve kötünün kültüre göreli ve bu nedenle de anlamsız olduğunu savunur. Bu konum, ayrımcılığı olanaksız kılar.
Postmodern mimariye getirilen eleştirileri şöyle sıralayabiliriz:
Postmodern mimari piyasalar için inşa eder; mimarların ticaretle evlenmesidir.
Cam binaya bakınca bina değil, etrafındaki her şeyin çarpık görüntüleri görülür.
Postmodern hiper mekan, insanla bina arasında korkutucu bir kopukluk yaratıyor: Teknolojik yabancılaşma.
Postmodernizm, insanların alışveriş merkezlerinde daha uzun zaman geçirmesini sağlamaya çalışmanın bir yoludur.
Postmodern mimari ilerici değil gericidir; radikal değil tutucudur.
Fredric Jameson (1934-), Postmodernizm’i bir pastiş sanatı olarak görür. Pastiş, nostaljik olarak geçmiş tarzlara gönderme yapar, ama herhangi bir tarih anlayışı ve ileriye bakma arzusu göstermez. Halihazırda mevcut olanla yetinir ama başka bir seçenek önermez. Geç kapitalist toplumun bir göstergesidir. Jameson’un görüşüne göre, pastiş Postmodernizm’in hakim özelliği olarak benimsenir. Jameson, eski tarzların taklitçiliği Modernizm ’de pastişin aksine, gelenekle alay eder. Parodileştirme, o konuda sorular sormak isteğini ima eder. Pastiş, sadece etki yaratmak için referansları göstermek anlamına gelir.