Çağdaş Sanata Varış 205| Fotogerçekçilik / Hiperrealizm 2
Racetrack, Malcolm Morley, 1970. New York’ta yaşayan Londra doğumlu, Turner Ödülü sahibi Malcolm Morley (1931-), Hiperrealizm’in kurucularındandır. 1965’lerden başlayarak kartpostal ve afişlerin aynılarını kopya etmiştir. Yukarıda görülen, bir hipodromu betimleyen eserinin üzerine çizdiği iki kırmızı çizgi ile eserdeki gerçekçiliği yadsıdığını ifade etmiştir. Morley daha sonra Fotografik tarzı terk etmiş, kalın boyalarla ve belirgin fırça darbeleriyle çalışmalarını sürdürmüştür. Fotoğraf:www.pinterest.com
Double Self-Portrait, Richard Estes, 1976. Fotoğraf:americanart.si.edu
Bazı Hiperrealist sanatçılar Amerikan yaşantısını, reklam panolarının büyütülmüş ayrıntılarını, teknoloji ve makineleri, otomobilleri resmetmişlerdir. Bazılarının eserleri ise, büyük bölümü tuvalin dışında kalmış, tuvale sığmamış bir bütünün küçük bir parçası gibidir.
Eserleri için fotoğraftan yararlanan Alman sanatçı Gerhard Richter (1932-), çeşitli konuları ele almıştır. 1971 yılında bir seri halinde tarihteki büyük adamların portrelerini yapmaya başlamıştır. Eski siyah-beyaz ve silik fotoğraflardan elde edilmiş bu resimler, Hiperrealist yapıtların net görünümleri ile çelişir. Amaç, portrelerdeki bireysel nitelikleri silmektir.
Amerikalı Fotogerçekçi ressam Chuck Close (1940-), dev boyuttaki Fotogerçekçi portreleri ile ünlü. Resimlerini yaparken fotoğraflardan faydalanıyor. Bir matbaa gibi çalışıyor, karelere böldüğü küçük pikselleri dört matbaa rengine boyuyor. Bu tekniğe digital pigment prints deniyor. Bu yöntemle yapılan resme çok yakından baktığımızda resim parçalara ayrılmış gibi görünse de, uzaktan bakınca bir bütünlük oluşturuyor. İlk kişisel sergisi, dev siyah-beyaz portrelerden oluşuyordu.
Philip Glass, Chuck Close, 1969. Fotoğraf:vasisdas.com
Chuck Close 1988 yılında felç oluyor. Zaman içinde kısıtlı da olsa hareket edebilir hale geliyor ama ancak bileğine bağlı bir fırçayla resimlerini yapmaya devam ediyor. Kullandığı airbrush tekniği, inkjet yazıcıların geliştirilmesine esin kaynağı oluyor. Bu fotoğraf Hiperrealist tabloların yapılış tekniği hakkında da bir fikir vermektedir. Fotoğraf: tanaallen.weebly.com
Nur Koçak’ın 1977’de yaptığı Vasarely’e Saygı isimli yağlıboya. Fotoğraf:tr.habervesaire.com
Nur Koçak, kadınların nesneleştirilmesini bu kadar açık biçimde ifade eden ilk kadın sanatçımızdır. Kadın imgesinin belli organlara hapsolduğunu, soyut resmin optik yanılsama ustası Vasarely’e adamıştır. Nur Koçak, Fotogerçekçi teknik ile toplumsal gerçekliklerimizin nasıl kurgulandığını, aile portrelerinde kız çocuklarına yüklenen misyonu, kent vitrinlerindeki iç çamaşır düzenlemeleri ile bir toplumun mahrem ve namahrem algısının dönüşümünü kurgulamıştır.
Çıplak insan vücudu ve portresi Hiperrealist heykelcilerin konusu ise de, ressamlar da bu konuları ele almışlardır.
Hiperrealist heykel alanında ise çıplak heykelleri ile tanınan ABD’li John de Andrea (1941-) ve ABD’li Duane Hanson’dan (1925-1996) bahsetmemiz gerekir.
Supermarket Shopper, Duane Hanson, 1970. Hanson, Amerikan toplumunun tipik insanlarını gerçek büyüklükte çalışmıştır. Fotoğraf:theredlist.com
Pop Sanat Soyut Dışavurumculuk’a gösterilen tepkilerden biri olmuştur. Soyut Dışavurumculuk’un öznel yaklaşımını reddederek, daha nesnel bir bakış açısını vurgulamaya başlamış, 1960’larda boyutları genişlemiş ve ülkede yeniden Amerikan yaşamının gerçeklerine dönme eğilimi baş göstermiştir. 1960’ların ortasından sonra, Fotogerçekçilik ile birleşmiştir.
