Categories: Sanat

Çağdaş Sanata Varış 60 | Modern Sanat Akımları

Modernizm 1860-1930
Geç Modernizm 1930-1960
Postmodernizm 1960-1980
Çağdaş Sanat 1980- günümüz
Tarihsel Avangard İki dünya savaşı arası dönem 1918-1939
Neo Avangard 1945 sonrası

Edvard Munch’un 15 yaşındaki kız kardeşi tüberkülozdan ölmüştür. Munch, hayatı boyunca bu imajı tekrar tekrar çizmiştir. Burada üstte paylaştığımız, Munch’un bu konuyu işlediği dördüncü versiyondur. Eserin sol üst kısmında görülen, kız kardeşinin ölüm döşeğinde oturduğu koltuğu hayatı boyunca saklamıştır. Tablonun kompozisyonu merkezi ve düşeydir. Ölüm konusu İskandinav sanatında oldukça sık işlenir.
Altta ise kardeşinin hastalığı ile ilgili yaptığı Hasta Çocuk adlı tablonun bir başka uyarlaması görülmektedir.
Oslo Ulusal Müze.

Tarihsel, toplumsal, ekonomik ve felsefi bağlamlar sanatın ortaya çıkışını, gelişimini ve yorumlanmasını etkiler.

Kimi uzmanlara göre Modernizm 1750-1960 arasında neredeyse iki yüz yıl sürmüştür.
1980 sonrası için Geç Modernizm ve Postmodernizm dönemi diyenler de vardır.
Çoğu sanat tarihçisi 1950-1970’lerin sonları arasında geliştirilen sanat felsefesinin bugün Çağdaş Sanat olarak gördüğümüz şeye temel oluşturduğunu savunurlar.
Bazı yorumcular bu dönemi, Modernizm’in sonu ve Postmodernizm’in başı olarak niteler.
Bazıları, 1950’lerden bu yana yapılan sanatı, modernist avangard çalışmaların devamı olarak görür ve Geç Modernizm olarak adlandırır. Bu eleştirmenlerden bazıları, Postmodernizm’i tanımlanabilir bir dönem olarak ele almaktan kaçınır.
Bazı eleştirmenler ise, Postmodernizm’in Modernizm’in değerlerine bilinçli bir karşı çıkış olduğunu savunur.
Bazıları tarafından Postmodern bulunan şeyler diğerlerine göre yeni bile değil, 20. yüzyıl modern sanatının devamıdır.
Çağdaş Sanat’ın başlangıç tarihini Berlin Duvarı’nın yıkıldığı; Tiananmen Meydanı’ndaki gösterilerin bastırıldığı ve Sovyet kömünizminden sapan Çin’in kapitalizmin oyununa katıldığı yıl olan 1989 olarak tespit eden, Çağdaş Sanat’ı Soğuk Savaş sonrasının sanatı olarak tanımlayan uzmanlar vardır.

Dosyamızda, Modernizm 1860-1960
Postmodernizm 1960-1989
Çağdaş Sanat 1989-Günümüz olarak kabul edilmiştir.

Birbirinden çok farklı bu yorumların gösterdiği gibi, Modernizm, Postmodernizm, Geç Modernizm ve Avangard gibi terimlerin kesin ve güvenilir tanımlarının olmadığını söyleyebiliriz. Terimler, kullanıldıkları bağlama ve kullananların görüşlerine bağlıdır.

Alberto Giacometti, çağlar boyunca insan imgesini dile getirirken kullandığı ince uzun figürleri, yarınlarından emin olamayan insanların hem güçsüzlüğünü, hem de dayanıklılığını mükemmel bir biçimde ifade ederler.
Helsingor, Louisiana Açık Hava Müzesi, Danimarka.

MODERN SANAT AKIMLARI

Şu ana kadar değindiğimiz akımların kesin çizgilerle birbirinden ayrılmadığını, akımların başlangıç ve bitiş tarihlerinin de bulanık olduğunu hatırlatmak isteriz. Örneğin Art Nouveau’nun başlangıç tarihi olarak bazı kaynaklar 1880, bazı kaynaklar 1905 yılını kabul ederken; aynı akımın bitiş tarihi olarak ise 1910 ve 1939 yılları zikredilmektedir.

Romantizm 1800-1850
Barbizon Ekolü 1830-1870
Ön Rafaelciler 1848
Realizm 19. yüzyılın ikinci yarısı
Empresyonizm 1874
Post Empresyonizm (Geç İzlenimcilik) – 1886 – 1905
Neo Empresyonizm (Yeni İzlenimcilik)- 1886 – 1906
Art Nouveau – 1905 – 1939 veya 1880-1910
Sembolizm – 1880 – 1900’ların başı veya 1886-1910
La Belle Epoque ve Nabiler 1888-1900
Ekspresyonizm (Dışavurumculuk) – 1890 – 1939
Fovizm – 1898 – 1906 veya 1898-1908
Die Brucke 1905-1913
Kübizm – 1908 – 1939 veya 1907-1939
Orfik Kübizm 1912
Kübo Fütürizm 1913
Neoplastisizm ve De Stijl 1912-1917
Süprematizm – 1913 veya 1915-1920’ler
Fütürizm – 1909 – 1939 veya 1909-1920’ler
Der Blaue Reiter 1911
Konstrüktivizm 1916 veya 1920’ler ve sonrası
Dadaizm – 1916 – 1923 veya 1916-1922
Sürrealizm 1924 veya 1922-1939
Art Deco 1920’ler-1930’lar

Modern sanatın 1930’ların sonuna kadar gelen akımlarını sizlerle paylaştık. Modern sanat akımlarına devam etmeden önce bir gözden geçirme yapmak istedik. Modernizm denen dönemi meydana getiren temel noktaları toplu halde gördükten sonra Modernizm akımlarına devam edip, Postmodernizm’e, daha sonra ise Çağdaş Sanat’a geçmeyi planlıyoruz.