Çin’de İnançlar 31 Budizm 4

Shuanglin Tapınağı’nın Hall of One-Thousand Buddhas’daki bekçilerden biri.
Dört Bekçi heykeli, Budist ikonografinin yaygın figürlerindendir. Dört Bekçi çoğunlukla Budha’ya adanmış bir sunağın heykelleridir. Giysileri çoğunlukla askeri üniformaya benzer ve Budist yasayı korumak için iblisleri ayaklarının altında ezerler (1).
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Pingyao, ÇHC, 2017.

Budizm, bütün düşüncelerle uyum içinde olmak ister. Bu düşünce, Budizm’de karşımıza çıkan pek çok değişik tapınma biçiminin kaynağıdır.
Budizm farklı taşıyıcılar sunar. Bunlar, Küçük Taşıyıcı / Hinayana, Büyük Taşıyıcı / Mahayana ve Vajra Taşıyıcı / Yıldırım ya da Elmas Taşıyıcı / Vajrayana. Vajrayana’nın bir adı da Tantrayana / Tantrik Budizm’dir. MS 6. yüzyıldaki yazıtlara, Tantralar’a dayanır. Bu Taşıyıcıların öğretileri farklı mezhepleri doğurmuştur.
Küçük Taşıyıcı’nın temel düşüncesi, Nirvana’ya iki aşamada ulaşılabileceğidir: Hırs, nefret, kıskançlık ve zihin bulanıklığı gibi olumsuz özelliklerin yok edilmesi ve şeylerin özünü kusursuz kavrayış, kusursuz bir aydınlanma ile. İlk aşamaya ulaşan kişiye arhat (düşmanı yenen/mükemmel olan); ikinci aşamaya ulaşana kendi kendini aydınlatmış, bağımsız Budha Bu aşamada Budha, deneyimini kendisine saklar ve başkalarıyla paylaşmaz.
Hıristiyanlığın başlangıç yıllarında ortaya çıkmış olan Büyük Taşıyıcı’nın temel düşüncesi, bütün canlı varlıkların aydınlanmaya aday bir varlık, Bodhisattva, olmak için uğraşması ve sırf kendi kurtuluşları için değil, diğer tüm canlıları da aydınlanmaya ulaştırmak için çalışmaları gerektiğidir. Bodhisattva, merhametli olduğu için, Nirvana’ya ulaşmasını erteleyen, insanlığı kurtarmak için, yeryüzünde kalmayı sürdüren varlıktır. Bu ulu kurtarıcı figür ile merhamet erdemi, bilgelikle aynı düzeye çıkıyor. Sonuçta, kusursuz biçimde tamamlanmış Budha’ya ulaşılır. Bu Budha, Nirvana’ya ulaşmadan önce dört soylu gerçeği öğretir: Acı, acının nedeni, acının ortadan kaldırılması ve acıyı ortadan kaldırmayı sağlayacak olan yol. Yaşadığımız döneme ait olan bu Budha, Sakyamuni’dir. Gelecekte Sakyamuni’nin yerini alacak olan, Geleceğin Budhası, Budha Maitreya’dır. Maitreya, hem Küçük hem de Büyük Taşıyıcı’nın kabul ettiği tek Bodhisattva’dır.
Mahayana Budizmi tapınakları, Hinayana tapınaklarından daha etkin; bulutlar halinde tütsü dumanları, fal bakmak için karıştırılan çubuklar, çalınan çanlar ve ölmüş ataların kullanabilmeleri için yakılan paralarla dikkat çekerler. Mahayana Budizmi’nde Cennet Batı’dadır. Cehennemin Efendisi ise Yama’dır (2).

Yararlanılan Kaynaklar

Cengiz Han ve Mirasçıları Büyük Moğol İmparatorluğu, Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi, 2006.
Budizm Hakkında, Huei-chung Tsao, sayfa 503.
Kanını Satan Adam, Yu Hua, Jaguar Kitap, 2018. Sayfa 153, 155.