Çin denince akla ilk olarak doğaya ve atalara tapım gelmesi gerekiyor. Halk inancı, mikro, aile bazında yaşanan tapınakları olmayan bir inançtır. Son yıllarda resmi tatiller arasına alınan Mezar Süpürme Günü, 2500 yıllık geçmişe sahiptir. Bu gelenekte, büyüklerin mezarları ziyaret edilir, mezarlara yiyecek, içecek ve öbür dünyada kullanmaları için mezarlık ziyaretleri için özel olarak basılan paralar koyarlar (1).
Çin inançlarında sükunet hakimdir. Çin mitolojisi tinseldir; dengeyi korumaya çalışır, yapıcıdır. Dili diyalektik değildir, kişinin algısına göre değişir. Oysa Batı mitolojisi maddecidir, yıkıcıdır, dili ayrıştırıcıdır.
Batı düşüncesinde kötüyü yıkma hedefi vardır. Çin’de Yin Yang prensibi, ‘iyi ki kötü var, böylece iyinin kıymetini biliyoruz,’ der, dolayısıyla kötünün varlığı ahlaki sorun yaratmaz, kötüyü yıkmaya gerek yoktur. Birlikte yaşamak önemsenir.
Latinceye çevrilen ilk Çin metinleri Konfüçyüsçülüğe ait olanlardır.
Gerek Tao gerekse Konfüçyüs düşüncesi, revizyonist değildir, uyum üzerine kuruludur.
Mao ve Xi gibi lider devlet adamları, doğal olarak, Konfüçyüs öğretisine yatkın olurlar.
Bu üç inanç, Tao, Konfüçyüs ve Budizm hiç çatışmamıştır. Çin medeniyetinin çekirdeğinde büyük birliği elde etme ilkesi vardır. Bu kavram ilk kez, MÖ 770-221 yılları arasındaki Savaşan Devletler döneminde gündeme geldiğinde Konfüçyüsçülük, Taoculuk, Mohizm, Legalizm (Yasalcılık) gibi düşünce okullarının hepsi birliği sağlamayı hedefliyordu. Ayrıca Çin’de, imparatorluk hanedanları din adamları, tüccarlar sınıfı gibi çıkar gruplarıyla iktidarı paylaşmamıştır (2).
Tabloda Konfüçyüsçülüğü, Taoizmi ve Budizmi temsil eden üç adamın birlikte gülmesini betimleyen Kaplan Akarsuyu’nda Üç Gülüş adlı, 12. yüzyıla tarihlenen Song Hanedanı dönemi eseri çok anlamlıdır. 13. yüzyılda Taoculuk, Konfüçyüsçülük ve Çin Budizm’inin ögeleri birleşerek Yeni Konfüçyüsçülük ekolünü meydana getirmiştir.
Fotoğraf: tr.wikipedia.org

 

Yararlanılan Kaynaklar

  • Bilmediğimiz Çin, Kamil Erdoğdu, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2021. Sayfa 229.
  • g.e., sayfa 186.
  • Dr. Erhan Büyükakıncı seminer notları

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

The Capuchins in Rome 2

The Capuchins were first established in Rome for a few months in 1529 at Santa…

4 saat ago

The Capuchins in Rome 1

The history of the Capuchin habit dates back to 1208, when Saint Francis of Assisi…

1 gün ago

Maksim Gorki ve Moskova’daki Evi 2

Devrim öncesinde yazdığı romanlarında devrim davasını destekleyen Maksim Gorki, 1917’deki şiddet ve kaos yüzünden hayal…

2 gün ago

Müziğe Dair 5

“Hindistan’da, raga adı verilen müzik türünde, günün farklı zamanlarında farklı gamlar kullanıldığı, do majör tonunun…

3 gün ago

Şiddet 25A Kadına Yönelik Şiddet 3

O dönemde (15. yüzyıl) İtalya'da, Avrupa'nın her yerinde olduğu gibi ilk cinsel ilişkinin halka açık…

4 gün ago

Proust’a Dair 7

Alman edebiyat araştırmacısı ve filolog Ernst Robert Curtius (1886–1956), Fransız edebiyatı ve kültürü üzerine önemli…

5 gün ago