Çin denince akla ilk olarak doğaya ve atalara tapım gelmesi gerekiyor. Halk inancı, mikro, aile bazında yaşanan tapınakları olmayan bir inançtır. Son yıllarda resmi tatiller arasına alınan Mezar Süpürme Günü, 2500 yıllık geçmişe sahiptir. Bu gelenekte, büyüklerin mezarları ziyaret edilir, mezarlara yiyecek, içecek ve öbür dünyada kullanmaları için mezarlık ziyaretleri için özel olarak basılan paralar koyarlar (1).
Çin inançlarında sükunet hakimdir. Çin mitolojisi tinseldir; dengeyi korumaya çalışır, yapıcıdır. Dili diyalektik değildir, kişinin algısına göre değişir. Oysa Batı mitolojisi maddecidir, yıkıcıdır, dili ayrıştırıcıdır.
Batı düşüncesinde kötüyü yıkma hedefi vardır. Çin’de Yin Yang prensibi, ‘iyi ki kötü var, böylece iyinin kıymetini biliyoruz,’ der, dolayısıyla kötünün varlığı ahlaki sorun yaratmaz, kötüyü yıkmaya gerek yoktur. Birlikte yaşamak önemsenir.
Latinceye çevrilen ilk Çin metinleri Konfüçyüsçülüğe ait olanlardır.
Gerek Tao gerekse Konfüçyüs düşüncesi, revizyonist değildir, uyum üzerine kuruludur.
Mao ve Xi gibi lider devlet adamları, doğal olarak, Konfüçyüs öğretisine yatkın olurlar.
Bu üç inanç, Tao, Konfüçyüs ve Budizm hiç çatışmamıştır. Çin medeniyetinin çekirdeğinde büyük birliği elde etme ilkesi vardır. Bu kavram ilk kez, MÖ 770-221 yılları arasındaki Savaşan Devletler döneminde gündeme geldiğinde Konfüçyüsçülük, Taoculuk, Mohizm, Legalizm (Yasalcılık) gibi düşünce okullarının hepsi birliği sağlamayı hedefliyordu. Ayrıca Çin’de, imparatorluk hanedanları din adamları, tüccarlar sınıfı gibi çıkar gruplarıyla iktidarı paylaşmamıştır (2).
Tabloda Konfüçyüsçülüğü, Taoizmi ve Budizmi temsil eden üç adamın birlikte gülmesini betimleyen Kaplan Akarsuyu’nda Üç Gülüş adlı, 12. yüzyıla tarihlenen Song Hanedanı dönemi eseri çok anlamlıdır. 13. yüzyılda Taoculuk, Konfüçyüsçülük ve Çin Budizm’inin ögeleri birleşerek Yeni Konfüçyüsçülük ekolünü meydana getirmiştir.
Fotoğraf: tr.wikipedia.org

 

Yararlanılan Kaynaklar

  • Bilmediğimiz Çin, Kamil Erdoğdu, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2021. Sayfa 229.
  • g.e., sayfa 186.
  • Dr. Erhan Büyükakıncı seminer notları

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Okumak 6

Klasiklerle çağdaş eserleri dengeli biçimde okumak gerektiği söylenir. ‘Hayat ne kadar yıpratıcı olursa, şiir o…

2 saat ago

Çağdaş Dönem Gerçekleri

“Daire günde 118 avroya, kısa dönemli olarak kiralanıyor; bu fiyata vergi dairesi İrlanda'da bulunan Fransız…

1 gün ago

Faşizm Diktatörlük 48

20. yüzyılın sonlarında diktatörlüklere otokratik rejimler, diktatörlere de otokrat denmeye başladı. Princeton Üniversitesi profesörlerinden Stephen…

2 gün ago

Hammershøi 2

Ev İçi Tabloları (Interiors) Kopenhag’da, on yıl yaşadığı evini, sarı ve leylak rengi duvarlarıyla 60…

3 gün ago

Hammershøi 1

İsmini ilk defa bu yıl Madrid’de duydum. Sergisini hayranlıkla gezdim. Kendi bildiğini okumasına bayıldım. Tablolarındaki…

4 gün ago

Keltler 6 Gömü Usulleri

En yoğun Kelt kalıntıları kategorisini yeraltı mezarları oluşturur. Her mezarda kişisel giysiler ve cenaze sunguları…

5 gün ago