Çin denince akla ilk olarak doğaya ve atalara tapım gelmesi gerekiyor. Halk inancı, mikro, aile bazında yaşanan tapınakları olmayan bir inançtır. Son yıllarda resmi tatiller arasına alınan Mezar Süpürme Günü, 2500 yıllık geçmişe sahiptir. Bu gelenekte, büyüklerin mezarları ziyaret edilir, mezarlara yiyecek, içecek ve öbür dünyada kullanmaları için mezarlık ziyaretleri için özel olarak basılan paralar koyarlar (1).
Çin inançlarında sükunet hakimdir. Çin mitolojisi tinseldir; dengeyi korumaya çalışır, yapıcıdır. Dili diyalektik değildir, kişinin algısına göre değişir. Oysa Batı mitolojisi maddecidir, yıkıcıdır, dili ayrıştırıcıdır.
Batı düşüncesinde kötüyü yıkma hedefi vardır. Çin’de Yin Yang prensibi, ‘iyi ki kötü var, böylece iyinin kıymetini biliyoruz,’ der, dolayısıyla kötünün varlığı ahlaki sorun yaratmaz, kötüyü yıkmaya gerek yoktur. Birlikte yaşamak önemsenir.
Latinceye çevrilen ilk Çin metinleri Konfüçyüsçülüğe ait olanlardır.
Gerek Tao gerekse Konfüçyüs düşüncesi, revizyonist değildir, uyum üzerine kuruludur.
Mao ve Xi gibi lider devlet adamları, doğal olarak, Konfüçyüs öğretisine yatkın olurlar.
Bu üç inanç, Tao, Konfüçyüs ve Budizm hiç çatışmamıştır. Çin medeniyetinin çekirdeğinde büyük birliği elde etme ilkesi vardır. Bu kavram ilk kez, MÖ 770-221 yılları arasındaki Savaşan Devletler döneminde gündeme geldiğinde Konfüçyüsçülük, Taoculuk, Mohizm, Legalizm (Yasalcılık) gibi düşünce okullarının hepsi birliği sağlamayı hedefliyordu. Ayrıca Çin’de, imparatorluk hanedanları din adamları, tüccarlar sınıfı gibi çıkar gruplarıyla iktidarı paylaşmamıştır (2).
Tabloda Konfüçyüsçülüğü, Taoizmi ve Budizmi temsil eden üç adamın birlikte gülmesini betimleyen Kaplan Akarsuyu’nda Üç Gülüş adlı, 12. yüzyıla tarihlenen Song Hanedanı dönemi eseri çok anlamlıdır. 13. yüzyılda Taoculuk, Konfüçyüsçülük ve Çin Budizm’inin ögeleri birleşerek Yeni Konfüçyüsçülük ekolünü meydana getirmiştir.
Fotoğraf: tr.wikipedia.org

 

Yararlanılan Kaynaklar

  • Bilmediğimiz Çin, Kamil Erdoğdu, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2021. Sayfa 229.
  • g.e., sayfa 186.
  • Dr. Erhan Büyükakıncı seminer notları

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Dr. David Livingstone 1

“Kaşif” tartışmalı bir unvandır. “Keşfettiği” yer, yereller tarafından uzun zamandan beri bilinir; bu bilgi kendisi…

2 gün ago

Milliyetçilik 43 Paranoyak Milliyetçilik

Paranoyak milliyetçilik, vatandaşın korkularını istismar ederek, güvensizlik ve nefreti körükleyerek kendilerine yarar sağlamaya çalışan siyasetçilerin…

3 gün ago

Kaya Sanatı

Kaya sanatı, Paleolitik dönemin en önemli kültürel dışavurumudur. Kendini, mağara duvarlarında, sığınılan kaya altlarında göstermiştir.…

6 gün ago

Göçmenler 20

Almanya’daki sığınmacıların üniversite eğitimi alamıyor, çalışamıyor ve yaşadıkları yerden ayrılamıyorlar. Barakalarda yaşıyorlar ve yaşadıkları barakalar…

1 hafta ago

Edebiyata Dair 13

19. yüzyılda demiryolu bir yenilik simgesiydi; yeni bir hayat getiriyor ve eskisini yok ediyordu. Bu…

1 hafta ago

Altay Balbalları

Rusya’nın Altay Cumhuriyeti’nin Gorno-Altaysk şehrindeki müzede gördüğüm balbal ve balbal parçalarını da balbal dosyamıza eklemek…

1 hafta ago