Çin’de İnançlar 2 Animizm, Sinizm/Kinimizm, Yin-Yang 2

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2017.

Yin-Yang öğretisinin önce Tsou Yen tarafından ortaya konduğu, sonradan da Tung Chung Shu ve Liu Hsiang tarafından geliştirildiği düşünülür (1). Tarih, MÖ 350-270 aralığıdır (2).
Ch’in ile Han Hanedanları arasındaki geçiş döneminde Yin-Yang öğretisine dayalı bir felsefe okulu vardı. Birinci anlamında Yin bulutlu,Yang parlak olan demektir. Yukarıdan bakıldığında bir ırmağın kuzeyi, ışığı yansıttığı için parlak (Yang), gölgede olan yönü (Yin) ise güneyidir (3).
Çinliler, tek bir dini ya da felsefeyi benimseyip, diğerlerine sırt çevirmeleri gerektiğini düşünmüyorlar. Onlar için özellikle önemli olan dört inanç sistemi var: Konfüçyüsçülük, Taoculuk, Budizm ve popüler halk inancı da denebilecek olan Feng Shui ya da Jeomansi (Geomancy).
Çin inançlarının önemli bir özelliği, düalizm: Her gücün, karşı bir gücü olduğu inancı. Bu yüzden dişi ilke Yin, erkek ilke Yang ile bütünleniyor. Çin düşüncesinde aydınlık ve karanlık, sıcak ve soğuk, kuru ve ıslak, sert kaya ve yumuşak toprak gibi karşı kutuplar çok önemli bir yer tutuyor. Yin ve Yang tamamlayıcı değillerdir; fakat biri olmadan diğeri ilerleyemez. Sürekli etkileşim içindedirler ve bu etkileşim bazı olguları doğurur (4).
Yin, insan doğasının pasif yanını yansıtan, karanlık, su, ağırlık, ay, yağmur, tek sayılar, toprak, kış mevsimi, soğuk, kaplanlar gibi insan doğasının kasvetli yanını yansıtan olumsuz güçlerle ve kadınla ilişkilendiriliyor.
Yang, insan doğasının enerjik yanını yansıtan, ışık, hava, hafiflik, ateş, güneş, gün ışığı, çift sayılar, gökyüzü, dağlar, yaz mevsimi, sıcak, ejderhalar gibi olumlu güçlerle ve erkekle ilişkilendiriliyor. Yang, mükemmelleştirilmiş insan ve yaşamın kendisi anlamına geliyor.
Yin ve Yang, doğadaki, toplumdaki ve bireyin içindeki asal güçler, iki zıt ama birbirini tamamlayan enerjileri ifade eder. Ancak ikisi dengede olduğu zaman, aralarında ahenk olduğu zaman yeryüzünde uyum sağlanabiliyor. Yin’in içinde Yang, Yang’ın içinde de Yin var. Konfüçyüsçülük, Taoculuk ve Feng Shui, Yin-Yang enerjilerinin uyum içinde olmasını sağlamaya çalışıyor.

Yararlanılan Kaynaklar

I Ching ya da Değişimler Kitabı, Biblos Kitabevi, 2002. Richard Wilhelm’in Giriş yazısı.
90 Dakikada Konfüçyüs, Paul Strathern, Gendaş A.Ş., 1997.
Richard Wilhelm’in Giriş yazısı.
Modern İpek Yolu, Kırmızı Kedi Yayıncılık, Ekim 2017. Geleneksel Çin Sanatı, Yolaine Escande.