Kültür

Efsane Tasarımlar 9 MINI

1956 yılında Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdünnasır (1918-1970) devletleştirinceye kadar Süveyş Kanalı İngilizlerin denetimindeydi. Dolayısıyla petrolün Avrupa’ya sevkini de İngiltere kontrol ediyordu.
Petrolün kontrolü kaybolunca ekonomik, dolayısıyla küçük otomobillere doğacak talep için British Motor Corporation, uygun bir tasarım için İzmir doğumlu iddialı mühendis Alexander Arnold Constantine’i (Alec Issigonis, 1906-1988) görevlendirdi.
Bu ekonomik otomobil, dört yetişkinin rahatça oturabileceği iç boyutlara sahip, kasası çok hafif, üç metre boyunda olacak şekilde tasarlandı. Boy bu kadar kısa olunca motor ön tarafa ve yanlamasına yerleştirildi. Şanzıman motorun altına sığdırıldı. Bu iki yerleşim şekli de o dönem için birer yenilikti. Karoserin alt kısmı şasi görevi yapıyordu. Süspansiyon sistemi de tamamen yeniydi: klasik yayların yerine, konik kauçuk takozlar kullanıldı. Kapıların iç kısmı boştu ama eşya konulabiliyordu. Camlar aşağı yukarı değil, öne arkaya hareket ediyordu. Tamponlar ince ve hafifti. Tekerlekler küçük olduğundan, yedek lastik de çok yer işgal etmiyordu. Korkulduğu gibi petrol fiyatları aşırı yükselmedi ama bu endişeyle hafif ve düşük maliyetli bir araç elde edildi.
Mini, tasarımcısının tercihlerini de yansıtıyordu: Alec Issigonis sessizlikten hoşlandığı için MINI’de radyo yoktu ama sigara tiryakisi olduğu için kül tablası vardı.
Mini’nin kullanımı son derece kolaydı, konforsuz da değildi.
1961 yılında Formula 1 aracı yapan John Cooper, yarışlara hazırlamak için bin adet Mini’yi modifiye etti. 1962’de Mini sürücüsü Pat Moss, Hollanda Lale Rallisi’ni kazandı. 1963’te piyasaya çıkarılan Mini Cooper S, Tour de France Rallisi’ni kazandı. Margot Fonteyn, Ringo Starr, Kral Hüseyin, Dudley Moore, Steve Mc Queen ve Kraliçe Elisabeth Mini kullanıcısı oldular. Mini, 1964’te ve 1965’te Monte Carlo Rallisi’ni kazandı.
Mini’nin modelleri çeşitlendirilir, inişli çıkışlı dönemler yaşanır, 1995’te Autocar Mini’yi Asrın Otomobili seçer ama 2000 yılında Mini üretimi durdurulur. BMW tarafından satın alınan Mini, 2001 yılında yenilenmiş kasası ve motoru ile piyasaya çıkar: MINI One, MINI Cooper ve MINI Cooper S. Tasarımı pek değişmeyen MINI, daha çok kadınlar ve gençler tarafından tercih ediliyor.
Tasarımı nedeniyle Şövalye unvanı alan Alec Issigonis, hala BMW’ye kazanç sağlıyor.
Fotoğraf: library of motoring

 

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

The Darjeeling Himalayan Railway 1

The Darjeeling Himalayan Railway is synonymous with the development of the Darjeeling hills. Along with…

10 saat ago

Gurka, Gorka ya da Gorkhali

Gurkalar’ın çoğu Gurung, Magar, Rai ve Limbu etnik topluluklarından gelir. Güney Asyalı askerlerdir. Çoğu Nepal…

5 gün ago

Postkolonyalizm 19

İngiltere, sömürgeci ve işgalci politikalarıyla etkisi bugün de süren sorunlar bıraktı: Filistin meselesi, Kıbrıs meselesi,…

6 gün ago

Dünyadan Atasözleri

İnsanlar yaşadıkça ihtiyarladıklarını sanırlar, halbuki yaşamadıkça ihtiyarlarlar. Malezya Ne kadar alçaktan uçarsan, düştüğün zaman o…

1 hafta ago

Müziğe Dair 4

Ortodoksluğun müzik enstrümanlarına koyduğu yasak, kilise vokal müziğinin gelişimine yol açmıştır. Rus halk şarkılarının çok…

1 hafta ago

İngiliz Klasik Müziğine Kısa Bir Bakış 2

Müzisyen bir aileden gelen ve 1660’da başlayan Restorasyon Dönemi’nde Londra’da yaşamış olan Henry Purcell (1659-1695)…

2 hafta ago