Edebiyat

Ernest Hemingway 3

Paris’te oturmakla birlikte kayak yapmak, boğa güreşlerini izlemek, avlanmak, balık tutmak için sık sık çıktığı geziler Hemingway’in yazılarına kaynak oluşturmuştur.

Kadınsız Erkekler 1927’de, Kazanana Ödül Yok 1933’te yayınlandı ve ününü pekiştirdi. İtalya’daki askerlik deneyimlerinden yola çıkarak yazdığı Silahlara Veda daha da çok beğenildi. Pek çok eleştirmen, Hemingway’in en iyi yapıtlarını verdiği parlak dönemin bu eserle kapandığını söyler. Öğleden Sonra Ölüm, bir spordan çok trajik bir tören olarak gördüğü boğa güreşi ile ilgilidir. Afrika’da katıldığı bir safariden sonra yazdığı, safari avcılığını konu alan Afrika’nın Yeşil Tepeleri’ni, 1937 yılında yayınlanan Ya Hep Ya Hiç izledi. Pek ilgi görmeyen bu roman, o sırada oturduğu Florida Key West ve çevresinde geçen ekonomik bunalım yıllarının romanıdır.

Ernest Hemingway’in Havana’nın dışındaki evinde asılı askeri üniforması.
İspanya İç Savaşı (1936-1939) sırasında muhabir olarak dört kez İspanya’ya gider. Cumhuriyetçiler için para toplar. Madrid’de geçen Beşinci Kol (1938) adlı bir oyun yazar. Kendisi ve sonradan üçüncü eşi olacak olan gazeteci Martha Gellhorn oyun kahramanları için model oluşturur. Bu eşi ile Japon işgalini izlemek üzere Çin’e gitmiştir. (2012 yılında yönetmen Philip Kaufman Hemingway ve Gellhorn adlı bir film çekmiş, filmde Nicole Kidman ve Clive Owen baş rolleri paylaşmıştır.)
İç savaş ve barış döneminde İspanya’da edindiği deneyimlerden yola çıkarak yazdığı Çanlar Kimin İçin Çalıyor (1960), stratejik bir köprüyü havaya uçuran ve sonunda ölüme terk edilen Amerikalı bir gerillayı anlattığı romanı, ticari açıdan en başarılı eseri olmuştur. Silahlara Veda’da savaşın anlamsızlığını, bu eserinde ise savaşın doğurduğu arkadaşlığı öne çıkarmıştı.
İkinci Dünya Savaşı’nda Küba’daki operasyonlarından başka gazeteci olarak Londra’ya gitti. Kraliyet Hava Kuvvetleri ile birkaç kez uçtu. Normandiya Çıkarması’nda (6 Haziran 1944) ABD birlikleriyle beraber Manş Denizi’ni geçti. Normandiya’da ve Ardennes Savaşı’nda (1944-45) çok sayıda çarpışmada bulundu. Paris’in kurtarılışına katıldı. Bunlara gazeteci olarak katılmasına rağmen cesareti ve bilgi toplamadaki yetkinliği ile profesyonelleri etkilediği söylenir. Savaş sona erince Küba’daki evine döndü.
Fotoğraf: Nur Emiroğlu