Kültür

Faşizm Diktatörlük 60 Büyük Açlık

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Sergei Paradjanov Müzesi, Erivan, 2026.

Sovyetler Birliği’nde yaklaşık beş milyon kişinin öldüğü Büyük Açlık 1932-33 yılında yaşandı.

Açlık dünya tarihinde çeşitli coğrafyalarda yaşanmış. Kuraklık, çekirge istilası gibi birçok nedeni var. Ama 1932-33 yıllarında Sovyetler Birliği’nde, ilginç bir şekilde Sovyetler Birliği’nin yalnızca Ukrayna, Don Havzası, Volga boyu ve Kazakistan gibi tahıl ambarı sayılan bölgelerinde yaşanan açlığı açıklayacak doğal nedenler yoktu. Kuraklık yoktu, kış buğdayını yok edecek aşırı soğuklar yoktu. 1932-33 açlığı, önceki birkaç yılda olanlarla açıklanabilecek, bir tür sosyal olaydı. 1929-32 arasında SSCB’de iki şey oldu: Kulak kırımı ve hızlı, zora dayanan kolektifleştirme. Kulak, Bolşevik Partisi literatüründe zengin köylü demekti. İki atı, pazarda satabilecek kadar ürün fazlası olan köylüler kulak olarak değerlendiriliyordu. Kulakların sürgünü sırasında on milyona yakın kişinin, çoluk çocuk, genç yaşlı sürüldüğü, sürgün koşullarında ve bazen doğrudan infaz şeklinde yarım milyondan fazla insanın öldüğü tahmin ediliyor. 1929-1932 arasında tam kolektifleştirme temeli üzerinde kulakların sınıf olarak ortadan kaldırılması politikası uygulanmaya başlandı. Kulak diye yaftalananların topraklarının zapt edilmesi, ellerinden hayvanlarının ve makinelerinin alınması, kulakların tutuklanması ve sürülmesi başladı. Aslında kulak denilen köylüler, her köyün en iyi, en çok verim alan çiftçileriydi. Onlar sürülünce geride kalan topraklar işlenemedi. İsyanlar çıktı. Merkezin yerel parti teşkilatlarından istediği, üretilenin çok üzerindeydi. Köylerde ne var ne yok son tahıl tanesine kadar topladılar. Köyler açlığa terk edildi. Köylülerin köylerden çıkmasına izin verilmedi. Bir yolunu bulup çıkanlar da ulaştıkları yerde ekmek bulamayıp orada öldüler.

Mihail Şolohov, Uyandırılmış Toprak adlı eserinde kolektifleştirme mücadelesini, Vasili Grossman ise Her Şey Geçip Gider adlı eserinde Ukrayna’daki 1932-33 açlığını da anlatır.

Şehirlerde durum pasaport sahipleri için bir nebze daha iyiydi. Pasaport/kayıt sistemi, SSCB’de 1929’da başlamıştı. Bu pasaportları alabilmek için kamuya ait bir iş yerinde çalışmak gerekiyordu. Özel hizmetlerde çalışanlara, eskide aristokrat, kulak olanlar, ya da rejimle başı belaya girenlere pasaport verilmiyordu. Pasaport sahiplerinin, belirlenmiş noktalardan belirli bir miktar ekmek (Stalingrad’da 400 gram) almaları mümkündü. Köylerde görülen trajik ölümler şehirlerde yaşanmasa da insanlar yine de yarı aç, yarı toktular.

Ukrayna’da Holomodor denilen Büyük Açlık’ın, Stalin yönetiminin Ukraynalılara karşı soykırım amacıyla özellikle planladığı iddia edilir. Tarihçilerin çoğu bu görüşü biraz zorlama bulur. Ancak devlet açlığın olmadığı bölgelerden yiyecek sevkiyatı yapmadığı gibi, vatandaşların kendilerinin bile bir şeyler göndermelerinin kısıtlanması, gönderilen gıdaya üst sınır belirlenmesinin nedenini açıklamak da güçtür, denir.

Annem Şefika, Nuriye Ortaylı, Kronik Kitap, 2026. Sayfa 46, 96, 103, 113-115.

 

admin

Önceki Yazılar

Vineyards in Piedmont 2 UNESCO World Heritage Site of Vineyard Landscape of Piedmont: Langhe-Roero and Monferrato

In the farmsteads of the Langhe hills and the Roero area, the cellar was often…

1 gün ago

Vineyards in Piedmont 1 UNESCO World Heritage Site of Vineyard Landscape of Piedmont: Langhe-Roero and Monferrato

Already in Roman times, as evidenced by the stele discovered on the left bank of…

2 gün ago

About Italian Cuisine

Seventeenth century kitchen The 17th century kitchen with French style furniture in local oak wood…

3 gün ago

Ceramic 51 The Palace of the Grand Dukes of Lithuania 1

In the beginning of the 14th century, a square brick building (about 11x11 meters) was…

5 gün ago

Faşizm Diktatörlük 59

1981 doğumlu Nayib Bukele 2011 yılında solcu FMLN partisine katılarak siyasete girdi. Belediye başkanlıkları yaptı,…

6 gün ago