Faşizm Diktatörlük 57

Çar Pavel şöyle demişti: “Rusya’da büyük adam, benim konuştuğum kişidir ve sadece, ben onunla konuştuğum sürece büyüktür.”

Çarın Delisi, Jaan Kross, Olasılık, 2017. Sayfa 148.

Bir tiranı umut kadar öfkelendiren bir şey daha yoktur.

İki milyonluk bir insan zincirinden oluşan, üç ülkeye yayılan 675 kilometreden uzun Baltık Yolu, 15 dakika boyunca el ele vererek dayanışma içinde durur. (Baltık Yolu, Nazi Almanyası ile Sovyetler Birliği arasında yapılan gizli Molotov-Ribbentrop Paktı‘nın 50. yıl dönümü olan 23 Ağustos 1989 tarihinde Estonya, Letonya ve Litvanya‘da düzenlenen dev bir protesto eylemidir. Bu büyük eylem, gizli paktı protesto etmiş ve Sovyet yönetimine karşı bağımsızlık ve özgürlük talebini dünyaya duyurmuştur. Baltık Yolu, söz konusu üç ülkenin başkentlerini, Tallinn, Riga ve Vilnius’u birbirine bağlayan hattır. Bu barışçıl eylem, UNESCO‘nun Dünyanın Belleği listesinde yer alır.)

Tutsak, Anne Michaels, Timaş Yayınları, 2026. Sayfa 178, 211.

Savaş, kitlesel göç, salgın, gıda ve su kıtlığı gibi ulusal güvenliği tehdit eden krizlerin ya da kriz beklentisinin, krizin ulusal güvenlikle ilişkilendirilmesinin yarattığı korku ile toplumsal rıza almak kolaylaşıyor ve bu korkuya dayanarak ilan edilen olağanüstü hal uygulamalarının haklar ve özgürlükler üzerindeki baskıları artıyor, devletin biçimi bu zeminde değişmeye başlıyor.

Nepal Çok Uzak Ama, Ergin Yıldızoğlu, Cumhuriyet, 3 Eylül 2026.

ABD ve İngiltere’de işverenler artık diplomadan çok belirli becerilere bakıyor. Üniversite mezunları yerine genç yetenekleri seçip şirket içinde eğitiyorlar. Gençlerin eğitimini üniversiteden şirkete aktarırsak, onu yalnızca bir işçi olarak mı eğitmiş oluruz yoksa aynı zamanda belirli bir şirket ideolojisinin öznesi olarak mı kurarız, diye çok önemli bir soru soruyor Ergin Yıldızoğlu. Şirketin değerlerini paylaşan işçi, artık kendisini sermaye ile karşıt çıkarları bulunan bir sınıfın üyesi olarak değil, şirketin başarısıyla kendi başarısını özdeşleştiren bir yetenek olarak algılar. Tamam, üniversite eğitimi de ideolojik açıdan tarafsız değil ama, çoğul yapısı, farklı disiplinleri barındırması, birbiriyle çatışan düşünce ve gelenekleri, bireye kendi toplumsal konumunu sorgulayabileceği bir alan açma ihtimali vardır. Bu uygulamayı yapanlardan biri, büyük veri analizi ve yapay zeka çözümleri sunan ABD merkezli yazılım şirketi Palantir Teknolojileri’nin sahibi Peter Thiel, ırkçı faşist dünya görüşüyle ve üniversiteye yönelik açık eleştirileri ile tanınan biri.

Yapay Zeka Çağında Düşünmenin Sınıf Siyaseti, Ergin Yıldızoğlu, Cumhuriyet, 1 Ekim 2026.