Japonya 144 Japonya Hakkında Muhtelif 7

Shinmen Takezo olarak da bilinen Miyamoto Musashi, Miyamoto Bennosuke ya da Budist adıyla söylersek Niten Doraku, Japon bir filozof, stratejist, yazar, silahşör ve efendisiz kalmış bir samuraydır (ronin). Öğütlerinden bazıları şunlardır:

Her şeyi olduğu gibi kabul edin.

Sizi daha iyi bir noktaya taşımayacaksa haz peşinde koşmayın.

Kimseyi kıskanmayın.

Dürüst düşünceden sapmayın.

Hiçbir şartta kısmi hisse bel bağlamayın.

Kendin hakkında basit, dünya hakkında derin düşünün.

Hayatınız boyunca tutkudan uzak durun.

Pişmanlık ve şikayet ne kendin ne de başkaları için uygundur.

Yaptıklarınızdan pişman olmayın.

Ayrılığın sizi üzmesine izin vermeyin (1).

*Böcekler Batı kültüründe pek sevilmez. Japon haikularında ise ortalık böcek kaynar. Her haiku, içinde dünyayı yansıtır.

İssa’nın bir haikusu:

“Engin dünyaya

göçer örümcek yavruları

hepsi şansını dener.” (2).

*Futon: Yerde uyumak için yapılmış yatak ve yorgandan oluşan geleneksel Japon yatak takımı.

*Japonya’da okullarda üç yarıyıl vardır: Nisan-Ağustos, Eylül-Aralık ve Ocak-Mart. Birinci dönemin bitiminde 40 günlük yaz tatili, ikinci dönemin bitiminde 15 günlük kış tatili ve üçüncü dönemden sonra ise martın ortasında başlayan tatil nisan başında bitmektedir (3).

*20. yüzyıl başlarında Japonların yarıdan çoğu sadece ilkokul veya iki yıllık ortaokul diploması sahibiydi. Kız liseleri 5 yıllıktı. 6 yıllık ilkokuldan sonra kayıt olunan bu okullara işçi sınıfından gelme kızlar genellikle erişemiyordu (4).

*Tokonoma: Geleneksel Japon evinde sanat eserlerinin ve çiçeklerin sergilendiği köşe. Bu nişe, parşömen veya bir çiçek tanzimi asılır. Bu parşömen ve çiçeklerin görevi, odayı süslemekten ziyade gölgelerin derinliğini zenginleştirmektir (5).

*Şoin: Çalışma odası. Eskiden bu odalarda okuma yapılabilmesi için kağıt kaplı pencereler bulunurdu (6).

*Romaji: Japoncanın yazımında kullanılan Latin alfabesi.

*Sağ el korku, sol el nimet dağıtma.

*Ölüler bayramında, Obon ya da Bon Festivali‘nde ataların ruhlarının bir günlüğüne dünyaya döndüğü düşünülür ve onları onurlandırmak için şenlik düzenlenir. Bu, yüzyıllardır süren bir Japon Budist geleneğidir (7).

*Budizmdeki ermişlerden biri olan Cizo, özellikle ölen çocukların ruhlarına öbür dünyaya yapacakları yolculukta kılavuzluk etmesi ile tanınır ama genel olarak tüm yolcuların koruyucusu olarak da görülür. Bir Cizo heykeli önünde birkaç çakılı üst üste koymanın bir çocuğun cennete girişini çabuklaştırdığına inanılır (8).

*Batı kağıdının beyazlığı ile Japon ya da Çin kağıdının beyazlığı farklıdır. Batı kağıdının dokusu ışığı yansıtırken, Japon kağıdıyla Çin kağıdı – tıpkı ilk kar yağışının nahif dış yüzeyi gibi – usulca ışığı içeri sızdırır. Ayrıca dokuları uysaldır, buruşturursanız da katlasanız da ses çıkarmaz. Bu, bir ağacın yaprağına dokunmaya benzer; sessiz ve yumuşak (9).

Yararlanılan Kaynaklar

(1) https://tr.wikiquote.org

(2)Hiper-Kültürellik, Byung-Chul Han, Ketebe Yayınları, 2024. Sayfa 79.

(3) okul.com.tr

(4) Bir Kedi Bir Adam İki Kadın, Cuniçiro Tanizaki, İthaki Yayınları, 2022. Sayfa 92.

(5) Gölgeye Övgü, Cuniçiro Tanizaki, İthaki Yayınları, 2024. Sayfa 109, 37.

(6) A.g.e., sayfa 40.

(7) Bir Kedi Bir Adam İki Kadın, sayfa 53.

(8) A.g.e., sayfa 102.

(9) Gölgeye Övgü, sayfa 24.