Japonya 15 | Japon Mitolojisi ve Tarih Öncesi Japonya

• Mitolojisi: İzanami ve İzanagi kardeşlere yüzen bir ülke yaratma görevi verilmiş. Onlar adaları ve pek çok tanrıyı yaratmışlar. İzanami ateş tanrısını doğururken yanmış, öteki dünyaya gitmiş. İzanagi onu görmeye gitmiş ama fırtına tanrısı karşı koyunca geri dönmüş. Ölümün kirini yıkamak için ırmağa girerken çıkardığı giysilerden yeni tanrılar doğmuş. Sol gözünü yıkamasından Güneş Tanrısı Amaterasu, sağ gözünden Ay Tanrıçası, burnunu temizlemesinden yıkıcı güçlerin tanrısı Susano doğmuş (biliyorsunuz toplum içinde burun silmek hoş karşılanmıyor).  Amaterasu güzel pirinç ülkesini benim soyum yönetsin, demiş. Torunu Ninigi yönetmek üzere Kiyuşu’ya yerleşmiş. Ninigi’nin torunu Cimmu İmparator olmuş.

Tarih Öncesi Japonya

• Arkeolojik araştırmalar Paleolitik çağın son döneminden beri insanların Japon adalarında yaşadığını gösterir.
• Tarih öncesi kültürleri beş kaynaktan beslenmiş diye düşünülüyor.

1)     Malenezya kökenli, anaerkil, kök bitkici, avcı.

2)     Avustralya-Asya kökenli, anaerkil, kuru çeltik üreten tarım kültürü.

3)     Kuzey Doğu Asya (Tungus) kökenli, ataerkil, avcı, kuru tarım yapanlar.

4)     Avustralya-Polinezya kökenli, ataerkil, balıkçı.

5)     Ural Altay kökenli atlı göçebe kültürü, ataerkil.

• Japon adalarının yazıdan önceki kültür tarihi:

1)     Seramik öncesi.

2)     Comon (ip) Kültürü (MÖ 4000-MÖ 300)

3)     Yayoi (çeltik) Kültürü (MÖ 300-MS 300)

4)     Kohun (Höyük) Kültürü (300-600)

1)     Buzul çağları boyunca (MÖ 3 milyon – MÖ 10 bin) Japonya’nın kuzey, güney ve batıdan Asya’ya bitişik olduğu düşünülüyor.

2)     Avcı-toplayıcı-balıkçı dönem. Çanak çömlek üzerine örgülü iple (comon) desen yapılan dönem. Çanak çömlek tarım devriminden önce! Öyle ki, tarihsel dönemleri seramik baz alınarak yapılıyor. Japonya seramiğin anavatanı.

3)     Yayoi, bir çanak-çömlek evresi: Çömlek Kore’den gelen çömlekçi çarkında yapılıyor bu dönemde. Ölü gömmede de  küpler kullanılıyor. Çeltikte kullanılan tohum Çin’den gelmiş. Pirinç depolamak için daha çok kap gerekmeye başlamış. Varlıklı-yoksul ayrımının, pirinç üretim miktarı ile yapılmaya başladığı dönem. Kuzeyde yaşayan Aynular direndiği için bu kültür kuzeye çok geç girmiştir (~17.yüzyıl).

4)     M.S 3. yüzyıl ortalarına doğru Kore’den geçen, Altay kökenli, atlı savaşçı grupları Güney Japonya’ya gelerek bölgeyi hâkimiyetleri altına aldı. Bu insanlar ölülerini kofun denilen çok büyük tümülüslere gömüyorlardı; tümülüslerin çevresine kilden silindirler (haniva) sıralanıyordu. Bu savaşçılar aynı zamanda klanlara dayalı bir toplumsal örgütlenme şeması da getirdi. Bu atlı savaşçı grupların Göktürklerin ataları olmaları mümkün diye yazmış Mori Masao, Göçebe Atlı Devleti: Bozkurtların Ataları adlı incelemesinde.

Kazakistan, Türkistan gezimde görülmeye değecek iki yer vardı. Biri, Ahmet Yesevi Türbesi, diğeri Türkiye Cumhuriyeti tarafından kurulmuş olan üniversite.

Konaklamayı üniversitenin turizm bölümü tarafından işletilmekte olan, öğrencilerin staj imkanı bulduğu küçük otelde yaptık. Öğrencilerle yaptığımız sohbette bu otelde en çok ABD’lilerin ve Japonların konakladığını öğrendik. Amerikalıların Türkistan’ı ziyaretlerini anlayabildik ama Japonların gelişini yadırgadığımızda, Japonların Türklerle akrabalık bağlarını araştırmak için oraya gittiklerini öğrenip buna da şaşırmıştık. O tarihte daha Japonya’ya gitmemiştim. Japonya’ya gitmeden önce çalışırken bu konuda da birşeyler bulup okumaya çalıştım. Bulduğum bilgileri de bu yazı dizisinde sizlerle, kaynak belirterek paylaşmaya çalıştım.