Categories: Eski Kültürler

Koç-Koyun Heykelleri ve Balballar 5

Türkiye’deki koç-koyun heykelleri önemli oranda Karakoyunlu (1365-1469) ve Akkoyunlu (1403-1508) isimleri ile açıklanmaya çalışılmıştır. Oysa Dr. Mustafa Aksoy’un önemle belirttiği gibi, bu devletler tarih sahnesine çıkmadan önce, koç-koyun heykellerinin çok sayıdaki örneklerini Türkistan kültür coğrafyasında görmek mümkündür. Bunlardan bazıları milattan önceki tarihlere ait olduğu gibi, bu devletlerin kültür coğrafyası dışında kalan Afyon, Artvin, Trabzon ve Rize gibi yerlerde de koç-koyun heykelleri ve koç başları vardır.

Koç-koyun heykelleri Oğuz boyundan olmayan Türk grupları arasında daha yaygın görülmüştür.

Sibirya’dan Anadolu’ya kadar olan Türk kültür coğrafyasında, mezar ve türbelerdeki koç başları gibi, geleneksel anlayışa göre dokunan halı ve kilimlerdeki hakim damga da koçbaşıdır.

Kars Müzesi’nin bahçesinde sergilenmekte olan, 14. yüzyıl tarihli Akkoyunlu mezar taşları.

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Kars, 2018.

İlgili Kaynaklar

  • Tunceli’de Koç-Koyun Heykelleri ve Balballar, Dr. Mustafa Aksoy, 2023 Dergisi, Sayı 129, Ocak 2012.
  • Koç ve At Şeklindeki Tunceli Mezar Taşları, Ertuğrul Danık, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları 139, Seri I, Sayı B 4, 1993.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Likya Işık Ülkesi 36 Likya’da Adak Stelleri

  Antalya Müzesi’nde Kaş, Elmalı ve Kumluca’da bulunup, satın alma yoluyla müzeye kazandırılmış adak stelleri sergilenmektedir. Bunlar, MS 3. yüzyıla…

2 saat ago

Amfora

  Amfora, çift kulplu testi anlamına gelir. Kilden yapılan bu çift kulplu testiler, ağızları tıkaçla kapatılabilecek şekilde dar ve gemilerde…

4 gün ago

Moğolistan’daki Balballar 3

  Taştan Hayvan Figürleri Koyun, aslan ve diğer hayvanların taş figürlerine Türkler’in büyük anıtlarında rastlanır. Göçebelerin gündelik yaşamı içinde koyunun…

4 gün ago

Likya Işık Ülkesi 35 Likya’da Deprem ve Doğal Afetler

Bir felaket yoksa Likya her dönemde tok yaşamıştır.     Dünya üzerindeki kıtalar ve okyanuslar, büyüklü küçüklü çok sayıda tektonik…

4 gün ago