Geziler

Kosova 3

Murat Hüdavendigar’ın kalbi ve iç organları bu türbede, naaşı, Bursa’da Muradiye Külliyesi’nde gömülüdür. Türbeyi Yıldırım Bayezid yaptırmıştır. Türbe, Rumeli Türklerinin kutsal bir ziyaret yeridir. Dini bayramlarda, Hıdrellez’de türbenin ziyaretçisi çok olur. Bir Türk aile, I. Murat’ın türbesini kuşaktan kuşağa bakıp gözetiyor. Türbenin ve selamlık binasının restorasyonu ile müştemilatın inşaatı 2005 yılında Türkiye Diyanet Vakfı tarafından yapılmış. Türbenin bahçesindeki anıt dut ağacının tedavi ve restorasyonu ise 2011 yılında Bursa Osmangazi Belediyesi tarafından gerçekleştirilmiş. Osmanlıda meydanda çınar, tek köklü olup mezarı bozmadığı için kabristanda servi, türbede dut gelenekseldir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2018.

Osmanlılar, 1389 yılında Gazi Mestan Ovası’nda yapılan Kosova Savaşı’nda zafer kazandı. Sultan I. Murat 28 Haziran’da, savaş bittikten sonra, savaş meydanında gezerken yaralı bir Sırp askeri, Miloş Obiliç tarafından hançerlenerek öldürüldü. I. Murat’ın türbesi, başkent Priştine’nin biraz dışında, Mitroviça yolu üzerindedir. Türbenin bulunduğu alanın çevresi I. Kosova Savaşı’nın yapıldığı yerdir. Balkan ittifakı ile yapılan savaşın çok kanlı bir savaş olduğu ve Sultan I. Murat’ın “Allah bir daha bana böyle bir zafer yaşatmasın” dediği biliniyor.
Sırplar 28 Haziran gününü 1889’dan itibaren milli bayram olarak kutlamaya başladılar. Sırp-Hırvat-Sloven Birleşik Krallığı tacını 1921’de giyen Alexandr da I. Murat’ın öldürülüşünün yıldönümünü taç giyme tören günü için uygun bulmuştu. Vidovdan Bayramı günümüzde de kutlanıyor.
Slobodan Miloseviç, 28 Haziran 1989’da Gazi Mestan Ovası’nda yaptığı ünlü mitinginde Sırplara hitaben “kimse sizi bir daha yenemeyecek” diyerek, yer ve zaman olarak 1389 yenilgisini kullanmıştı. Ovaya bakan tepenin üzerine dikilen anıta cennette olduğu düşünülen Prens Lazar’ın sözleri işlenmişti:“Her kim ki Sırp ve Sırp kökenlidirVe Kosova Ovası’na Türklerle savaşmaya gelmez
Onun ne erkek, ne dişi, zürriyeti olmasın

Onun hasadı olmasın.

1389-1989”

Miloseviç, önce Bosna’yı sonra Kosova’yı kana bulayan süreci, I. Kosova Savaşı’nın 600. yıldönümünde dini bir ayin eşliğinde Gazi Mestan Ovası’nda başlatmıştı.
Sırplar, 1991 yılında Slovenya’ya karşı başlattıkları seferberlik için de I. Murat’ın Kosova’da bir Sırp tarafından savaş meydanında öldürüldüğü 28 Haziran’ı seçmişlerdi. Sırp Ortodoks Kilisesi de sonradan Lazar’ı Aziz ilan etmişti. I. Kosova Savaşı’nda savaş meydanında ölen Lazar’ın ruhu, Sırp milliyetçiliğinin canlandırılmasında ve Sırp milli kimliğinin pekiştirilmesinde etkili olmaya devam ediyor.
Sırp milislerin bir kısmı kendilerine Çar Lazar’ın Muhafızları adını veriyor.
Bu yenilginin travmasının hiç atlatılamadığı anlaşılıyor.
Mart 2019’da Yeni Zelanda’da meydana gelen cami saldırılarında, saldırganın bir şarjörünün üzerinde Miloş Obiliç adının yazılı olduğu görüldü!
Bu yenilginin travmasının ve nefret duygusunun hiç atlatılamadığı anlaşılıyor.

Priştine’nin güney doğusunda Graçaniça’da meydanda Miloş Obiliç heykeli. Graçaniça, Sırpların yoğun olduğu bir yer. Obiliç ile fotoğraf çektirenler hiç eksik olmuyormuş.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu