Eski Kültürler

Ölümden Sonraki Yaşamı Kutsama Şekilleri 2 | Feyyum Portreleri 1

  • 19. yüzyıl sonunda Mısır’ın Feyyum vahasındaki antik nekropolisde ele geçen portreler sahibi öldüğünde mumyasına iliştirilmek için yapılmış.
  • Feyyum/Fayum portreleri ölülerin kimliğini gösteriyormuş. Çakal başlı, kıyamet gününde ölülere eşlik edecek olan tanrı Anubis ile yargılanmak için ölümsüz yaşam için diriliş tanrısı Osiris’in yanına giderken ölünün kimliğini göstermek için yapılıyormuş.
  • Portre çoğunlukla kişi hayatta iken, kişinin sonsuz hayatını güvence altına almak için yapılıyormuş. Resmi yapmak isimlendirmek, isimlendirilmek ise sürekliliğin garantisi sayılıyormuş. Feyyum ressamı, müşterisini kayda geçirmek için çağrılıyordu.
  • Bizans ikonalarının kaynağının Feyyum portre sanatına dayandığı düşünülür.

 

MS 2. yüzyılın başlarına tarihlenen bir gencin portresi.
Geleneksel Mısır resminde kişiler cepheden görünmez. Çünkü önden görünüş kendi zıddını da mümkün kılar: arkadan görünüşü. Bu yüzden Eski Mısır figürleri profilden resmedilirdi.
Oysa Feyyum portreleri Antik Yunan geleneğinde resmedilmiştir; yüzler gerçek boyuttan biraz daha ufaktır, yüzlerin tamamı ya da dörtte üçü görülür. Bu format pek değişmez.
Feyyum portrelerinin yapıldığı MS 1.-4. yüzyıllarda Mısır bir Roma eyaletiydi. Portreleri yapanlar ise Büyük İskender’in fethi sırasında Mısır’a yerleşen Yunanlardı. MÖ 4. yüzyılda yaşamış büyük Yunan usta Apelles’in doğalcı tekniğini kullanmışlardı.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Puşkin Müzesi, Moskova, 2018.

 

MS 2. yüzyılın sonuna tarihlenen Mor Elbiseli Kadının Portresi.
Feyyum portrelerinin yapıldığı dönemde Mısır bir Roma eyaleti olduğu için poz verenlerin giysileri, saç biçimleri, mücevherleri Roma’daki son modaya uygun seçilirdi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Puşkin Müzesi, Moskova, 2018.

 

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Dr. David Livingstone 1

“Kaşif” tartışmalı bir unvandır. “Keşfettiği” yer, yereller tarafından uzun zamandan beri bilinir; bu bilgi kendisi…

24 saat ago

Milliyetçilik 43 Paranoyak Milliyetçilik

Paranoyak milliyetçilik, vatandaşın korkularını istismar ederek, güvensizlik ve nefreti körükleyerek kendilerine yarar sağlamaya çalışan siyasetçilerin…

2 gün ago

Kaya Sanatı

Kaya sanatı, Paleolitik dönemin en önemli kültürel dışavurumudur. Kendini, mağara duvarlarında, sığınılan kaya altlarında göstermiştir.…

5 gün ago

Göçmenler 20

Almanya’daki sığınmacıların üniversite eğitimi alamıyor, çalışamıyor ve yaşadıkları yerden ayrılamıyorlar. Barakalarda yaşıyorlar ve yaşadıkları barakalar…

6 gün ago

Edebiyata Dair 13

19. yüzyılda demiryolu bir yenilik simgesiydi; yeni bir hayat getiriyor ve eskisini yok ediyordu. Bu…

1 hafta ago

Altay Balbalları

Rusya’nın Altay Cumhuriyeti’nin Gorno-Altaysk şehrindeki müzede gördüğüm balbal ve balbal parçalarını da balbal dosyamıza eklemek…

1 hafta ago