Geziler

Makedonya 1

Fotoğraf: Altın Tarih Atlası, Altın Kitaplar Yayınevi.

Makedonya deyince akla ilk gelen Büyük İskender olsa gerek. MÖ 21 Temmuz 356’da Pella’da doğan Büyük İskender, III. Alexander’in hocası Aristo idi. Babası II. Philip suikasta kurban gidince Makedonya tahtına geçti. Yurtiçinde düzeni sağlayıp MÖ 335’te sefere çıktı. MÖ 323 yılında öldüğünde ülkesinin sınırları haritada gözüktüğü gibiydi.

Makedonya’nın başkenti Üsküp’ten.
Fotoğraf: Çağlar Bakır, 2018.

Joseph Tito’nun Yugoslavya’sı 1991 yılında bölünmeye başladı ve içinden 7 bağımsız ülke çıktı: Slovenya (1991), Hırvatistan (1991), Makedonya (1991), Bosna-Hersek (1992), Sırbistan (önce Sırbistan-Karadağ Federasyonu olarak, 1993), Karadağ (2006) ve Kosova (2008).
Çeşitli etnik grupların yaşadığı topraklar, 1389’dan 1878’e kadar tam 489 yıl Osmanlı İmparatorluğu’nun egemenliği altında yaşadı. Birinci Dünya Savaşı felaketinden sonra bölge 1941 yılında Hitler’in orduları tarafından işgal edildi. Yugoslavya halkı kimlik farkı gözetmeden Tito’nun önderliğinde birleşerek Nazilere karşı savaş verdi. Almanların yenilmesinden sonra altı cumhuriyetten oluşan Yugoslavya Federal Cumhuriyeti kuruldu ve Tito devlet başkanı oldu. Yugoslavya’yı oluşturan bütün etnik gruplar Tito’ya bağlı kaldılar. 1980 yılında Tito’nun ölümünden sonra bir süre dönerli başkanlık sistemi uygulandı. 1991 yılında üç bağımsız devlet ortaya çıktı. Bosna-Hersek’in bağımsızlığını ilan etmesiyle bölgede Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar arasında kanlı savaşlar başladı. Yüz binlerce Boşnak Müslüman, Sırplar tarafından katledildi. Başkan Bill Clinton döneminde ABD’nin girişimiyle NATO müdahale ederek barışı sağladı. Daha sonra Karadağ, Sırbistan ve Kosova ile parçalanma tamamlandı ve 45 yıllık Tito mucizesi son buldu.
CIA, 1991 yılı başında, Yugoslavya’nın bir buçuk yıl içinde parçalanmasının kaçınılmaz olduğunu bildiren bir rapor hazırlamıştı. Buna rağmen, ABD yönetimi Yugoslavya’nın bütünlüğünün korunmasından yana bir politika izlemişti. Eduard Şevardnadze, SSCB Dışişleri Bakanı iken, “Yugoslavya dağılırsa, bizde işler iyice karışır” diye uyarıda bulunmuştu. Gorbaçov, Yugoslavya meselesinden olabildiğince uzak durmaktaydı.