Categories: Kültür

Renk 16 Müzik ve Renkler 1

Fotoğraf: Deniz Yeker

Renklerin birbirinden farklı karakterde olmaları gibi, notaların da her birinin farklı tınısı ve karakteri vardır.
Bir müzik eseri de barındırdığı müzikal elemanlarla tıpkı renklerde olduğu gibi insanlar üzerinde farklı etkiler yaratabilmektedir.
Renk tonları sıcak renkler ve soğuk renkler üzere ikiye ayrıldığı gibi müzik notaları da majör ve minör notalar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
Majör notalar, sıcak renkler gibi enerjik iken, minör notalar, soğuk renkler gibi dinlendirici, sakin ve duygusal olarak hissedilmektedir.
Matematiksel prensipler üzerine kurulmuş müzik teorisinde de, renk teorilerindeki uyum ve uyumsuzluk ile renk kombinasyonlarından bahsedilebilir.
Sesin niteliği, bir sesin o sesi çıkartan farklı çalgılara ya da farklı insan seslerine göre taşıdığı renk farklılığı gösterir. Ses rengi, aynı ezgiyi çalan farklı enstrümanları birbirinden ayırt etmemize olanak sağlar.
Ses ve renk arasındaki ilişkiden bahsedildiğinde ilk akla gelen kavram uyumdur. Uyum, sesin ve rengin bütünlüğünün bir parçası olarak kendisini gösterir. İşitilen ve görülen nesnelerin tümünde, hem ses hem de renk açısından belli bir düzen ve uyum olması beklenir.
Optik bir klavye geliştiren Fransız matematikçi Louis-Bertrand Castel (1688-1757), do’yu mavi renk ile sembolize etmiştir. Castel, resim ve müzikle ilgili tartışmaların başlamasına neden olmuş; resim sanatı sessiz müzik olarak adlandırılmıştır. Georg Philipp Telemann, 1739’daki bir yazısında göz orgu dediği bu çalgıdan hayranlıkla söz etmiştir.
Yaklaşık yirmi yıl sonra Londra’da Telemann’ın bir öğrencisi, tuşlara basıldığında farklı renkler gösteren bir renk piyanosu yapmıştır.
Görsel sanatlarda yer alan pek çok anlayışın, yaklaşımın, kuramın ve sanat akımının müzikte de yer aldığı görülmektedir. (Rönesans müziği, barok müzik, klasik müzik, rokoko müziği, romantik müzik, izlenimci müzik, gelecekçi müzik, dışavurumcu müzik, popüler müzik, minimal müzik gibi.)